Een Engels museum heeft Kerstmis neergezet als te wit en te koloniaal. In een verklaring noemt het de kerstman een ‘problematisch sprookje waarin een witte man kinderen beoordeelt op goed en fout gedrag’. De uitlatingen zorgen voor stevige kritiek, onder meer van opiniemaker en jurist Bram Moszkowicz, die zich erover uitspreekt in Nieuws van de Dag.
Brits museum zet vraagtekens bij kersttraditie
De discussie ontstond nadat Brighton and Hove Museums in Britse media reflecteerde op Kerstmis en de rol van de kerstman. Niet het gebruikelijke winterweer of de kans op een witte kerst haalde de headlines, maar een cultureel statement over een van de bekendste feesttradities.
Volgens het museum zou de kerstman niet langer als dé centrale figuur moeten worden gezien. Hij wordt beschreven als onderdeel van een westers en koloniaal verhaal waarin een witte man het gedrag van kinderen beoordeelt. Dat narratief zou niet meer passen bij een inclusieve blik op cultuur en geschiedenis.
‘Kerstman slechts één van de wintercadeaugevers’
In Nieuws van de Dag vat Bram Moszkowicz samen wat er volgens hem in het stuk staat. „De kerstman moet worden beschreven als een van de vele wintercadeaugevers. Hij mag niet langer als zodanig worden benoemd. Hij moet leren over andere culturen in plaats van ze te beoordelen.”
Ook het traditionele idee van braaf en stout zou moeten verdwijnen, omdat dit volgens het museum te westers is. Daarnaast wordt gepleit voor meerdere kerstvrouwen, zodat de figuur niet langer uitsluitend mannelijk is.
„En dan komt-ie”, zegt Moszkowicz, „de elfen moeten worden gelijkgesteld aan de kerstmannen, want die zouden worden gediscrimineerd. Als laatste moet een koloniaal narratief van dominantie worden losgelaten.”
Bram Moszkowicz: ‘Alles wat oud en wit is, is fout’
De opiniemaker reageert zichtbaar verbaasd op die benadering. „Toen brak mijn klomp. Eigenlijk zegt men: alles wat oud is, is fout. Alles wat wit is ruikt naar ongelijkheid of kolonialisme of wat dan ook.”
Volgens Moszkowicz is het extra merkwaardig dat juist een museum met deze boodschap komt. „Een museum zou toch moeten uitdragen dat je tradities in ere houdt. Je kijkt daar juist naar oudere dingen, naar geschiedenis.”
Museum: ‘Andere blik op tradities is gezond’
Het museum liet later weten dat het bewuste stuk al in 2023 is geschreven. Volgens de organisatie is het juist gezond om af en toe met een andere blik naar tradities te kijken en die kritisch te bevragen.