Een bezoek van PowNews aan het Haga Lyceum in Amsterdam is donderdag uitgelopen op een grimmige situatie. Verslaggever Nadia Poeschmann en haar cameraman werden tijdens het maken van opnames bespuugd, geïntimideerd en geconfronteerd met dreigend gedrag, waarna zij genoodzaakt waren te vertrekken. Er waren al aanhoudende klachten van buurtbewoners over overlast rond de islamitische school, die de afgelopen jaren sterk is gegroeid. Sinds die uitbreiding wordt melding gemaakt van intimidatie, agressief gedrag en een onveilig gevoel in de wijk, klachten die volgens bewoners en lokale politici tot nu toe onvoldoende zijn aangepakt.
De islamitische school in Amsterdam is enkele jaren geleden fors uitgebreid. Waar de school eerder zo’n 150 leerlingen telde, groeide dat aantal naar ongeveer 500. Sindsdien regent het klachten van buurtbewoners, zegt Wout Deterink, fractievertegenwoordiger van de VVD in Amsterdam. Sommigen geven aan dat zij tijdens pauzes hun huis nauwelijks nog uit durven, uit angst voor confrontaties met groepen leerlingen.
“Er verschenen meerdere artikelen over en de meldingen zijn ernstig. Het gaat niet om gebruikelijke schooldrukte, maar om structurele intimidatie, het gooien van stenen, spugen en gevaarlijk gedrag op straat. Met name fatbikes zorgen voor problemen: alarmen die continu afgaan en gevaarlijk rijgedrag.” Daarnaast melden bewoners dat leerlingen zich intimiderend gedragen richting LHBT-stellen en dat ze met mensen mee naar binnen gaan.
‘Ze staan met 7 man om je heen’
Een bewoner vertelt dat hij regelmatig agressief gedrag ziet. “Ze spugen, zowel op straat als richting mensen.” Volgens hem zoeken leerlingen bewust de confrontatie. “Als je er één aanspreekt, worden ze agressief. Dan staan er ineens zeven om je heen te schreeuwen. Mijn ervaring is dat ze niet vriendelijk zijn richting andere culturen.” Met twee jonge kinderen ervaart hij de situatie als onveilig. “Het is ongemakkelijk om naar buiten te gaan zodra de leerlingen buiten zijn. Je weet dat er wrijving komt. Dat is het laatste wat je wilt, dus we proberen die momenten te vermijden.”
Een andere bewoner denkt dat de overlast komt omdat de school geen schoolplein heeft, waardoor leerlingen zich in de buurt ophouden. Daar reageert Deterink op: “De eerste reflex was: bouw een schoolplein en dan is de overlast opgelost. Dat vind ik een heel rare gedachte. Volgens mij moet je het gedrag aanpakken. Er is hier genoeg ruimte om te chillen met vrienden of met een fatbike. Het moet echt om gedragsverandering gaan, en daarin heeft de school een belangrijke rol.”
Volgens bewoners ontbreekt die rol nu. Zij stellen dat de school nauwelijks grip heeft op de leerlingen en zich afzijdig houdt. Er zijn werkgroepen en bewonersbijeenkomsten geweest, maar contact met de school blijft volgens hen uit. Dat leidt tot grote frustratie.
Ook de schoolleiding zelf zou moeite hebben met integratie in de wijk. Een bewoner vertelt dat zijn vrouw werd geïntimideerd nadat zij leerlingen aansprak op hun gedrag, bijvoorbeeld bij het weggooien van afval. “Daarna begonnen ze haar lastig te vallen en nare dingen te zeggen.” Dat was voor hem reden om zich nadrukkelijk uit te spreken. “Er zijn veel bewoners zoals wij. We hebben met de gemeente gesproken. Er zijn pogingen geweest tot bemiddeling, maar in de praktijk gebeurt er niets. Als we de problemen aankaarten, krijgen we te horen dat de situatie niet gaat veranderen en dat we er maar aan moeten wennen.”
Tijdens een poging van PowNews om jongeren te interviewen sloeg de sfeer snel om. Kleine steentjes werden gegooid, de cameraman werd geïntimideerd en voortdurend gefilmd van dichtbij. De situatie werd zo dreigend dat besloten werd te vertrekken, legt Nadia Poeschmann van PowNews uit. Kort daarna werd ook de auto bespuugd.
Kort geding verloren
Het Cornelius Haga Lyceum verloor deze week een kort geding tegen de Onderwijsinspectie. De rechtbank in Den Haag oordeelde dat de inspectie opnieuw onderzoek mag doen naar de islamitische school in Bos en Lommer. Volgens de rechter is er geen sprake van misbruik van bevoegdheid, mede omdat verbeteringen in de onderwijskwaliteit al langere tijd uitblijven.
Het schoolbestuur stelde dat de inspectie het Haga Lyceum buitensporig vaak controleert. Sinds de opening in 2018 verschenen er al meer dan twintig inspectierapporten, terwijl reguliere scholen doorgaans eens in de vier jaar worden onderzocht. Met de aankondiging van twee nieuwe onderzoeken, waaronder één naar het handelen van het bestuur zelf, vond de school dat de grens was bereikt. In de rechtszaal sprak het bestuur zelfs van intimidatie door de toezichthouder.
De inspectie stelt daartegenover dat de onderwijskwaliteit structureel tekortschiet en dat leerlingen niet krijgen waar zij recht op hebben. In eerdere rapporten werden onder meer problemen vastgesteld bij taalachterstanden, lesuitval, onbevoegde docenten en tegenvallende leerresultaten op mavo- en havo-niveau. De rechter gaf de inspectie hierin gelijk en wees erop dat het schoolbestuur zelf erkent dat er al jaren sprake is van ‘langdurige en ernstige tekortkomingen’, zonder dat het lukt het tij te keren.
