De aangekondigde versnelde verhoging van de AOW-leeftijd in het nieuwe coalitieakkoord zorgt voor felle reacties. Voormalig FNV-onderhandelaar Tuur Elzinga, mede-architect van het pensioenakkoord uit 2019, noemt het besluit een “historische fout” die het zorgvuldig opgebouwde pensioenstelsel onder druk zet.
AOW-leeftijd stijgt sneller dan afgesproken
De nieuwe coalitie van VVD, D66 en CDA kiest ervoor om vanaf 2033 de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen. Daarmee wordt een belangrijk principe uit het pensioenakkoord losgelaten.
Sinds dat akkoord is de stijging van de AOW-leeftijd niet meer direct gekoppeld aan de levensverwachting. In plaats van een-op-een stijging, was er gekozen voor een verhouding van twee-op-één: bij elke drie maanden extra levensverwachting ging de AOW-leeftijd twee maanden omhoog.
Premier Rutte erkende destijds dat de eerdere stijging van de AOW-leeftijd ‘hysterisch’ snel ging. Volgens Elzinga kwam er daarom een gematigder systeem dat nog nét uitlegbaar was aan de achterban van de vakbonden.
Die aanpak wordt nu losgelaten. De AOW-leeftijd, momenteel 67 jaar, stijgt in 2028 naar 67 jaar en drie maanden. Met het nieuwe voorstel stijgt deze vanaf 2033 sneller, wat op termijn een structurele besparing van 2,7 miljard euro moet opleveren.
Vertrouwen in politiek en pensioenakkoord onder druk
Elzinga, inmiddels geen FNV-bestuurder meer maar nog altijd nauw betrokken bij het onderwerp, vreest dat het draagvlak voor het pensioenakkoord verdwijnt.
“Het was een kwetsbaar bouwwerk, een breekbaar vaasje”, zegt Elzinga tegen De Telegraaf. “Mensen zijn er grommend mee akkoord gegaan. Nu de afspraken worden geschonden, zie ik een nieuwe strijd opdoemen over de pensioenleeftijd.”
Hij stelt dat met deze breuk het vertrouwen in de politiek verder wordt uitgehold. “Drie partijen, die geen meerderheid hebben, zetten nu een streep door een akkoord waar zij eerder zelf hun handtekening onder zetten”, zegt hij.
CDA spreekt van ‘behoud AOW’, maar kritiek blijft
CDA-fractievoorzitter Henri Bontenbal benadrukte bij de presentatie van het akkoord dat de AOW ongemoeid blijft. Maar volgens critici zoals Elzinga is dat misleidend, nu de systematiek achter de AOW-leeftijd drastisch wordt aangepast.
Wouter Koolmees (D66), destijds als minister van Sociale Zaken nauw betrokken bij het sluiten van het pensioenakkoord, weigert inhoudelijk te reageren op de wijziging. “Ik laat dit over aan het nieuwe kabinet en de nieuwe minister”, liet hij weten.
De aangekondigde koerswijziging zet het sociaal akkoord van 2019 stevig onder druk. Vakbonden, werknemers en andere betrokkenen maken zich op voor een hernieuwd debat over de houdbaarheid en eerlijkheid van het Nederlandse pensioenstelsel.