Het kersverse minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft de kaarten op tafel gelegd. Om een gat van 19 miljard euro voor Defensie te dichten, wordt er een nieuwe heffing geïntroduceerd: de ‘vrijheidsbijdrage’. Hoewel de naam heroïsch klinkt, is de vertaling naar je loonstrook onverbiddelijk. Wat gaat dit de gemiddelde Nederlander kosten?
Het regeerakkoord van premier Rob Jetten is kraakhelder: de wereld is onveiliger geworden en dat vraagt om een historische investering in onze krijgsmacht.
Van de benodigde 19 miljard euro moet 3 miljard direct uit de zakken van burgers en bedrijven komen via een nieuwe belastingopslag. Volgens ING-hoofdeconoom Marieke Blom is dit simpelweg een verhoging van de inkomstenbelasting onder een andere naam.
De rekening per werkende
Voor de ruim 10 miljoen werkende Nederlanders betekent de vrijheidsbijdrage een directe aanslag op het netto inkomen.
Op basis van de huidige belastingopbrengsten in box 1 (inkomen uit werk en woning) komt de verhoging neer op een stijging van ongeveer 0,5 procentpunt in de eerste schijf.
Wat merk je daarvan?
- Gemiddeld per jaar: De heffing kost de gemiddelde werkende ongeveer €300,- per jaar.
- Per maand: Op een modaal loon (circa €44.000 bruto) lever je maandelijks ongeveer €20,- tot €25,- aan koopkracht in.
- Loonmatiging: Omdat ook werkgevers een deel van de bijdrage betalen via hogere premies, waarschuwen economen dat er minder ruimte overblijft voor de jaarlijkse loonsverhoging. Je gaat er dus dubbel op achteruit: direct via de belasting en indirect via je salaris.
Dubbele klap: ook zorg wordt veel duurder
De vrijheidsbijdrage is slechts één kant van de medaille. Om de overige miljarden te vinden, voert het kabinet-Jetten een forse bezuiniging door op de zorg. De meest besproken maatregel is de verhoging van het eigen risico.
Waar het vorige kabinet nog hoop gaf op een halvering, kiest de huidige coalitie voor de tegenovergestelde richting. Het eigen risico stijgt met €75,- naar een totaal van €460,-. Voor chronisch zieken of mensen die hun eigen risico jaarlijks opmaken, is dit een bittere pil die bovenop de inkomstenbelasting komt.
“Vrijheid is niet gratis”
CDA-leider Henri Bontenbal verdedigde de plannen eerder al door te stellen dat “vrijheid niet gratis is”. Het kabinet ziet de bijdrage als een noodzakelijk offer om de soevereiniteit van Nederland te waarborgen. Voor de burger betekent het echter vooral dat de broekriem in 2026 weer een gaatje strakker moet.