Heleen den Haan, een van de rechters in de zaak tegen Marco Borsato, heeft de afgelopen periode de nodige kritiek gedeeld op de media. Het commentaar gaat niet over de rechtszaak, maar over de berichtgeving rondom transgenders. Den Haan plaatst weinig op eigen titel, maar retweet vooral critici.
Tussen de eerste zittingsdagen (28 en 30 oktober) en de dag van de uitspraak (4 december) meldde Den Haan zich regelmatig op X. Een terugkerend element in haar retweets is de wens om de LGBTQ-beweging te beperken tot de letters ‘LGB’ (lesbisch, gay, biseksueel): ze wil als lesbische vrouw niet gegroepeerd worden met transgenders of personen die twijfelen aan hun genderidentiteit. Haar vrouw Bev Jackson is medeoprichter van een organisatie die zich hiervoor inzet: de LGB Alliance.
Zo deelde Heleen op 6 november een tweet waarin stond: “Laat de Nederlandse media de hand eens in eigen boezem steken: hoe neutraal geven zij aspecten rond #TQ weer? Waar zijn de verhalen over detransitioners/ex-trans? Kritische psychologen? Incidenten met mannen in vrouwenruimten en vrouwensport?” Bij de tweet werden media als De Volkskrant, NRC Handelsblad en NOS getagd. Anderhalf uur voor de zitting van donderdag 4 december retweette Den Haan een persoon die zei spijt te hebben van diens transitie.
Wat zeggen de cijfers?
Den Haan wil dus meer aandacht voor personen die spijt hebben van hun transitie. Uit gegevens uit de 2015 U.S. Transgender Survey blijkt dat van iedereen die aan een transitie begint (in de Verenigde Staten) slechts ongeveer 0,5% uiteindelijk ontdekt dat zij toch niet transgender zijn. Ongeveer 8% stopt tijdelijk met de transitie, veelal door externe druk zoals anti-trans intimidatie (31%), werkdiscriminatie (29%) of familie-druk (18–36%); 62% van hen zet de transitie later opnieuw voort, waardoor slechts 3% permanent detransitioneert. Slechts 5% van de mensen die stoppen doet dat omdat de transitie persoonlijk niet passend bleek, wat neerkomt op ongeveer 0,4% van iedereen die een transitie begint.
Spijt over operaties komt nog veel minder voor: slechts 1% van trans mensen die een genitale operatie ondergaan ervaart aanhoudende spijt, vrijwel altijd door chirurgische complicaties en niet omdat zij “toch cis” zouden zijn. Aangezien slechts 6% van trans personen zulke operaties krijgt, komt dit neer op ongeveer 0,06% chirurgische spijt onder trans personen in het algemeen. Grote meta-analyses en nationale onderzoeken bevestigen dat spijtpercentages bij trans operaties <1% liggen, aanzienlijk lager dan bij veel andere operaties zoals bariatrische chirurgie, LASIK of schisis-herstel.
BBC-schandaal
Ook deelde Den Haan op 10 november kritiek op de berichtgeving van mainstream media over het opstappen van BBC-directeur Tim Davie. Volgens een andere twitteraar, die door Den Haan werd geretweet, wekte de berichtgeving de indruk van het opstappen alleen het gevolg was van kritiek een documentaire van de omroep over de bestorming van het Capitool. “Doe nou niet, @NOS en @RTLnieuws. Het ging niet alleen om de Trump-reportage van de BBC, maar om een bredere vermenging van activisme en journalistiek. Anders ontstaat er een onnodig domino-effect. Houd onze instituties geloofwaardig.”
Diezelfde avond deelde Den Haan een bericht van Roelien den Ouden, een psycholoog die regelmatig anti-transgendertweets plaatst. Dat bericht ging over de uitzending van Eva Jinek over het BBC-onderwerp. “Eva Jinek en haar gasten missen totaal de pakweg 15 jaar aan manipulatie van informatie over sekse & gender (vrouwenrechten, genderbevestigende zorg) die de BBC heeft getoond. Maar wel elke week een positief dragqueenverhaal, en een mannelijke moordenaar die ‘vrouw’ wordt genoemd.”
#EvaJinek & gasten missen totaal de pakweg 15 jaar aan manipulatie van informatie over sekse & gender (vrouwenrechten, genderbevestigende zorg) die de BBC heeft getoond.
— Roelien den Ouden (@RoeliendenOuden) November 10, 2025
Maar wel ELKE week een positief drag queen verhaal, en een mannelijke moordenaar die 'vrouw' wordt genoemd👎
7 oktober
Den Haan raakte verder teleurgesteld in Reem Alsalem, een Jordaanse gender- en humanitair expert die door haar genderkritische standpunten wordt gezien als een prominent figuur in wereldwijde anti-gender- en anti-transbewegingen. Ze is sinds 2021 VN-rapporteur voor geweld tegen vrouwen en meisjes.
Alsalem tweette recent: “Geen enkele Palestijn juichte verkrachting toe in Gaza. Geen enkel onafhankelijk onderzoek heeft aangetoond dat verkrachtingen plaatsvonden op 7 oktober.” Daarop reageerde Den Haan: “Je bent een enorme teleurstelling, Reem. We keken tegen je op en stonden achter je. Om je nu deze leugens te zien verspreiden, is hartverscheurend.”
Tweet over zaak-Borsato
Eind oktober ontstond ophef over een tweet van Den Haan. De rechter reageerde op de eerste zittingsdag via haar persoonlijke X-account op een post van De Telegraaf-journalist Saskia Belleman. Belleman meldde dat de aangeefster in de zaak-Borsato geen schadevergoeding eist.
Toen een volger vroeg of dit na de uitspraak alsnog mogelijk zou zijn, antwoordde Belleman dat dit niet kan. Den Haan reageerde daarop met: “Dat kan wel, maar niet meer bij de strafrechter. Er kan alsnog een civiele procedure over schadevergoeding worden gevoerd, maar dat gebeurt vrijwel nooit.”
Nadat de tweets aandacht kregen in de media besloot Den Haan om haar berichten weg te halen en haar account op privé te zetten. De rechtbank liet in een schriftelijke verklaring weten dat de rechter zich niet inhoudelijk heeft gemengd in het proces, maar dat de reactie desalniettemin onwenselijk was.
“Ze mengt zich niet in een inhoudelijke discussie over de zaak. Desondanks had ze deze reactie niet moeten plaatsen, omdat de afspraak is dat rechters zich niet uitlaten over hun eigen zaken”, zei een woordvoerder.
Volgens de rechtbank mogen rechters privé een mening hebben, maar die speelt geen rol in de rechtszaal. “Een rechter kijkt puur naar de feiten, de wet en de omstandigheden. Wat hij of zij als privépersoon denkt, doet niet ter zake.”