Het populaire Instagramaccount Het Snorretje ligt onder vuur vanwege schokkende AI-video’s waarin bekende Nederlanders figureren in pornografische en gewelddadige scènes. Ook Vandaag Inside werd geraakt: er zijn meerdere video’s offline gehaald na overleg tussen de eindredactie van het programma en de makers van het account. Presentator Wilfred Genee reageert nuchter op de ophef en haalt zijn schouders op.
Op het account van Het Snorretje, dat zo’n 150.000 volgers telt, verschenen meerdere AI-video’s waarin Vandaag Inside-tafelgasten op extreme wijze werden neergezet. In sommige filmpjes was schokkend geweld te zien en in andere scènes tongzoenden de vaste gezichten uit het programma met elkaar. Tussen een eindredacteur van Vandaag Inside en Het Snorretje is daarover veelvuldig contact geweest. Uiteindelijk is besloten de video’s op eigen initiatief te verwijderen.
Wilfred Genee zelf is er niet zo mee bezig. “Eerlijk gezegd kan ik me daar zelf niet zo druk over maken. Het hoort helaas enigszins bij deze tijd, maar het kan wellicht geen kwaad dat er toch enige regelgeving komt om niet iedereen vogelvrij te maken”, zegt hij tegen het Algemeen Dagblad.
AI-account Het Snorretje onder vuur
Het Snorretje is een van de grootste Nederlandse AI-kanalen op sociale media en plaatst aan de lopende band video’s waarin BN’ers figureren in absurde situaties. De beelden spelen zich af in wat de makers zelf zien als een satirisch parallel universum, maar de gebruikte AI-techniek is bedrieglijk realistisch.
Zo zijn er video’s te zien waarin Marco Borsato naakt zijn vrijspraak viert in de rechtszaal, Efteling-icoon Pardoes bezoekers aanvalt met een zwaard en D66-leider Rob Jetten meerdere keren opduikt in pornografische settings. De filmpjes zijn razend populair en oogsten veel lacherige reacties, maar roepen ook stevige kritiek op.
Haatdragende reacties onder AI-video’s
Onder de video’s verschijnen naast grappen ook veel homofobe en haatdragende reacties. Kreten als ‘viespeuk oprotten’ en ‘de beste bukker heeft gewonnen’ zijn geen uitzondering. Bovendien blijkt niet iedere kijker te begrijpen dat het om nepbeelden gaat, wat de impact van de video’s vergroot.
De zorgen daarover leven breed, zeker wanneer bekende figuren in expliciete of gewelddadige contexten worden geplaatst zonder dat voor iedereen duidelijk is dat het om AI gaat.
Woede rond Bassie en Adriaan
Vooral in de kring rond Bassie en Adriaan is de maat vol. In diverse filmpjes zijn de kindervrienden te zien terwijl ze drugs gebruiken en zich verlustigen aan schaars geklede vrouwen. In een andere video, die werd geüpload op de dag dat Paul van Gorcum overleed, wordt hun iconische caravan opgeblazen door een lachende Baron, het personage dat Van Gorcum speelde.
AI-jurist Charlotte Meindersma plaatst de beelden juridisch gezien op het randje. “Maar niet overduidelijk erover”, zegt ze. Volgens haar hebben juridische stappen weinig kans van slagen. “Het leven is niet altijd leuk. Soms moet je ook stomme dingen accepteren.”
Het management van Bassie en Adriaan reageert desondanks woedend. “Bassie en Adriaan zijn kindervrienden en zij zijn erin geslaagd dit positieve imago al vijftig jaar in stand te houden. De persiflages van Het Snorretje gaan hier compleet aan voorbij en wij vinden dat schadelijk en niet passen.”
NTR en Sinterklaasjournaal laten video’s verwijderen
Ook Omroep NTR heeft ingegrepen. Na vragen zijn filmpjes van Het Sinterklaasjournaal offline gehaald, waarin onder andere te zien was dat de pakjesboot van Sinterklaas ontplofte, terwijl presentatrice Merel Westrik toekeek. “Wij nemen als NTR misbruik van ons materiaal en daarmee van onze medewerkers serieus”, laat een woordvoerder weten.
Het management van Bassie en Adriaan heeft daarnaast een klacht ingediend bij Meta, waarbij wordt gewezen op het handelsmerk. Meta heeft zich verder niet inhoudelijk uitgesproken.
Politiek slaat alarm
Niet alleen de entertainmentwereld, ook de politiek luidt de noodklok. Politici worden in de AI-video’s grof en karikaturaal neergezet. Zo is er een filmpje waarin BBB-leider Caroline van der Plas in de Tweede Kamer over een pak melk struikelt en zichzelf ermee overgiet. In een andere video scheldt VVD-leider Dilan Yesilgöz Jesse Klaver uit voor ‘links pispiemeltje’.
D66-Kamerlid Sarah El Boujdaini waarschuwt voor de gevolgen. “Dit soort kanalen vergroot de kans op het ontstaan van nepnieuws en misleiding. Juist daarom pleiten wij voor duidelijke keurmerken of beeldmerken waarmee zichtbaar wordt wanneer content met AI is gemaakt.”
Ook GroenLinks-PvdA uit zorgen over een filmpje waarin Frans Timmermans zogenaamd roept dat er ‘vier miljoen vluchtelingen bij mogen’. Onder die video verschijnen reacties als ‘neem ze zelf in huis landverrader’ en ‘die mens is zot’. “AI biedt enorme kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee”, stelt de partij. “Satire of creatief gebruik van AI kan door de razendsnelle technologische ontwikkelingen gemakkelijk als ‘echt’ worden aangezien. Dat kan ingrijpende gevolgen hebben.” De VVD schaart zich achter die oproep.
Beheerders van Het Snorretje reageren
De makers achter Het Snorretje zeggen zich van geen kwaad bewust te zijn. Het account wordt gerund door drie personen, onder wie iemand die fulltime in de zorg werkt. “We zijn in juli begonnen met het maken van AI-video’s, puur voor de lol”, vertelt een van hen. “Aan de benodigde software ben ik al duizenden euro’s kwijt. Ik verdien er niets aan en heb geen commerciële of concurrentiebedoelingen. Ik zie het meer als een volgende stap in het genre van LuckyTV en zou in de toekomst graag met zulke partijen samenwerken op AI-gebied.”
Er zijn inmiddels bijna driehonderd filmpjes gemaakt, waarvan enkele tientallen zijn verwijderd. Daaronder ook video’s van B&B vol liefde-deelnemer Petra Mast, die een klacht indiende bij Meta. Ze wil het liefst dat het hele account offline gaat. “Ik heb hier last van omdat ik werk in de mantelzorg. Dit tast mijn geloofwaardigheid aan.”
De maker zegt open te staan voor kritiek. “Maar in principe valt wat ik doe onder satire en parodie; onder het mom van de vrijheid van meningsuiting mag je daarin vrij ver gaan. Humor is een breed spectrum en over smaak valt niet te twisten. Het is echter nooit mijn bedoeling om mensen te schaden. Ik haat pesten en houd juist van rechtvaardigheid. Als mensen zich gekwetst voelen, kunnen ze zich gewoon bij de pagina melden. Dan hadden we mee kunnen denken.”
AI-deskundige Jarno Duursma betwijfelt of er daadwerkelijk sprake is van satire. “De video’s zijn oppervlakkig en banaal en ik snap dat iedere bekende Nederlander hiervan baalt. Ik vraag mij ook af of het echt satire is, want met satire willen makers vaak nog iets aan de kaak stellen. De video’s van Snorretje zijn redelijk stompzinnig en banaal. Ik snap dat de makers van Bassie en Adriaan juridische stappen willen ondernemen.”
Niet iedereen grijpt in: ‘Het hoort bij deze tijd’
Niet elk ‘slachtoffer’ onderneemt actie. Omroep MAX laat de filmpjes lopen. “Het bedrijven van satire is ieders recht. Omdat het overduidelijk om een filmpje gaat dat tot stand is gekomen met behulp van AI ondernemen we verder geen stappen.”
Ook de Efteling grijpt vooralsnog niet in. “We monitoren voortdurend wat er online over de Efteling verschijnt”, laat een woordvoerder weten. “Op die manier zijn we ook dit AI-filmpje tegengekomen. Het past niet bij de beleving die wij willen bieden, maar het is duidelijk zichtbaar dat het om een satirische AI-bewerking gaat.”