Tijdens zijn toespraak op het World Economic Forum in Davos heeft de Amerikaanse president Donald Trump opnieuw voor opschudding gezorgd. Hij verklaarde dat hij “onmiddellijk” wil onderhandelen met Denemarken over de aankoop van Groenland. Militaire middelen sluit hij daarbij uit, maar het Amerikaanse belang in het strategisch gelegen eiland benadrukte hij meermaals.
Geen geweld, wel ambitie: “VS enige die Groenland kan beschermen”
Trump stelde nadrukkelijk dat hij geen geweld zal gebruiken om Groenland in te lijven. “Ik wilde het er eigenlijk uit laten, maar dat wordt me niet in dank afgenomen”, zei hij.
De president sprak van “enorm respect” voor Denemarken en Groenland, maar benadrukte dat alleen de Verenigde Staten het eiland daadwerkelijk kunnen beschermen. “Elke NAVO-bondgenoot heeft de plicht om zijn eigen grondgebied te verdedigen. Geen enkel ander land of groep landen is in staat Groenland te beveiligen, behalve Amerika”, aldus Trump.
Hij noemde Denemarken daarbij ondankbaar, verwijzend naar de Amerikaanse rol bij de bescherming van Groenland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Trump zet Mark Rutte opnieuw voor schut
In een bizarre wending haalde Trump een oude uitspraak van NAVO-topman Mark Rutte aan. “Een slimme man noemde mij ooit ‘daddy‘”, zei hij.
Rutte had eerder in een andere context verklaard dat de houding van Europese landen hem deed denken aan kinderen die bang zijn dat “papa” het gezin verlaat, verwijzend naar de invloed van de VS binnen de NAVO.
Ook noemde Rutte destijds Trumps optreden tegenover Iran en Israël een voorbeeld van hoe “daddy soms stevige taal moet gebruiken”.
Felle kritiek op Europa en lof voor eigen economie
Trump gebruikte zijn toespraak ook om harde kritiek te uiten op Europa. “De landen waar jullie vandaan komen kunnen zoveel beter door ons na te doen”, stelde hij. Volgens hem is Europa door massa-immigratie, begrotingstekorten en handelstekorten onherkenbaar geworden. “Ik wil niemand beledigen, maar vrienden zeggen dat ze Europa niet meer herkennen.”
Daartegenover prees hij de Amerikaanse economie, die volgens hem “booming” is sinds zijn aantreden. Zijn toespraak werd door het publiek ontvangen met applaus.
Groenland als twistpunt binnen de NAVO
De wens van Trump om Groenland aan de Verenigde Staten toe te voegen leidt tot spanningen binnen het NAVO-bondgenootschap. Europese leiders reageren terughoudend, zeker nu Denemarken wordt gezien als het directe doelwit.
NAVO-secretaris-generaal Rutte waarschuwde eerder op de dag dat de focus op Oekraïne niet mag verdwijnen. “Ik ben erg bezorgd dat we dit uit het oog verliezen en dat Oekraïners in de tussentijd niet genoeg onderscheppingsraketten hebben om zichzelf te verdedigen,” aldus Rutte tijdens een paneldiscussie.
Het Pentagon ontkent intussen dat er militaire plannen worden gemaakt rondom Groenland. Toch blijft de Amerikaanse druk voelbaar. Trump wil, zo stelde hij, snel aan tafel met Denemarken. “Daar is niks mis mee.”