Donald Trump speelt met het idee om Groenland te kopen. Een voorstel dat veel teweegbrengt, maar niet uniek is: in de geschiedenis zijn vaker deals gesloten voor de aankoop van land. Nederland kocht zelf bijvoorbeeld Schiermonnikoog in 1945 van een Duitse graaf. Wat als Trump zijn vizier ooit op Nederland richt? Econoom Jona van Loenen heeft op een rij gezet wat Nederland waard is.
Van Loenen legt uit hoe hij tot de berekening is gekomen. “Ik heb lang in de financiële sector gewerkt en daar doe je eigenlijk de hele dag maar één ding: bepalen wat de prijs van een bedrijf is. Dat gebeurt meestal aan de hand van één methode, de zogenoemde multiple-methode. Dat klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk is het vrij eenvoudig. Je kijkt naar de winst of de omzet van een bedrijf en die vermenigvuldig je met een bepaalde factor, de multiple. Die multiple kan bijvoorbeeld 10 zijn.”
“Misschien denken mensen thuis: dat zegt mij niets. Maar eigenlijk kennen we dit allemaal. Als je je huis verkoopt, werkt een makelaar namelijk precies zo. Ik kom uit Rotterdam en daar is de prijs per vierkante meter 5.000 euro. Dat is in feite de multiple. Voor iedere vierkante meter woning betaal je 5.000 euro. Als mijn appartement 100 vierkante meter is, dan vermenigvuldig je dat met elkaar en kom je uit op een waarde van een half miljoen euro. Zo waardeer je een woning, en zo waardeer je ook een bedrijf.”
Hoe waardeer je Nederland?
Maar dan komt de hamvraag: als dit de manier is waarop we een bedrijf of een woning waarderen, hoe waarderen we dan Nederland? Wat is de prijs van Nederland? “Nederland is niet zomaar een bedrijf, het is een waanzinnig land. En een land heeft iets wat een bedrijf niet heeft: het kan belasting heffen. Dat is echt iets waard. Laten we daarom zeggen dat we voor Nederland geen 10 keer, maar 15 keer de omzet hanteren.”
“Die omzet is feitelijk wat wij aan goederen en diensten produceren: ons bruto binnenlands product, het BBP. Het BBP van Nederland bedraagt ongeveer 1,1 biljoen euro, oftewel 1.100 miljard euro per jaar. Vermenigvuldig je dat met 15, dan kom je uit op 16,5 biljoen euro. Alleen op basis van de multiple-methode is Nederland dus al 16,5 biljoen euro waard.”
Maar dan zijn we er nog niet. “Je kunt zeggen: als iemand Nederland zou willen kopen, dan moet je ook alle huizen kopen. Dat kunnen we ook uitrekenen. De gemiddelde woningprijs ligt momenteel op ongeveer 502.000 euro. In Nederland zijn er zo’n 8,3 miljoen woningen. Vermenigvuldig je dat, dan kom je uit op ongeveer 4,2 biljoen euro aan totale woningwaarde.”
“Daarnaast zijn er nog een paar belangrijke elementen. We hebben pensioenfondsen, een zeer waardevolle pot, met een totale waarde van ongeveer 1.800 miljard euro, oftewel 1,8 biljoen. Verder hebben we een aanzienlijke goudvoorraad van ongeveer 200 miljard euro. En daarnaast is er nog de olie- en gasvoorraad, die eveneens grofweg op 200 miljard euro wordt geschat.”
23.000.000.000.000 euro
Tel je dit allemaal bij elkaar op, dan krijg je het volgende beeld: “16,5 biljoen op basis van de economie, circa 4,5 biljoen aan woningen, 1,8 biljoen aan pensioenen, 0,2 biljoen aan goud en 0,2 biljoen aan olie en gas. Samen kom je dan uit op een totaal van ongeveer 22,9 biljoen euro. Laten we het voor het gemak afronden op 23 biljoen euro. En om even goed te beseffen hoeveel dat is: dat zijn niet drie nullen, niet zes nullen, niet negen nullen, maar twaalf nullen. Dat is het prijskaartje van ons kleine landje Nederland.”
Maar wie zou dat eigenlijk kunnen kopen? Van Loenen stipt aan dat de ‘magnificent 7’, de zeven grote techbedrijven, bij elkaar 19 biljoen waard zijn. Gezamenlijk kunnen zij Nederland dus niet betalen.
Wat als je kijkt naar individuen? “Dan kijk je al snel naar één specifieke groep: de allerrijksten op aarde, de miljardairs. Neem je de top tien rijkste mensen ter wereld – de Elon Musks en consorten – dan kom je uit op een gezamenlijk vermogen van ongeveer 2,5 biljoen. Dat is bij lange na niet genoeg, dus in dat opzicht zijn we veilig.”
“Kijken we vervolgens naar de top vijftig rijkste mensen op aarde, dan praten we over zo’n 5 biljoen. Ook dat is nog ver verwijderd van wat nodig is: we hebben immers 23 biljoen nodig. Zelfs dan zitten we nog niet in de buurt. En als we dan álle miljardairs samen nemen en hun vermogens bundelen, dan komen we uit op ongeveer 16 biljoen.”
‘Nederland is veilig’
“Met andere woorden: zelfs als alle miljardairs ter wereld de handen ineenslaan, komen ze nog altijd 7 biljoen tekort. Zo’n fantastisch rijk en mooi land hebben wij”, stelt de econoom bij WNL Op Zondag.
Ook de aankoop door een groot land als China of de Verenigde Staten is onrealistisch. “In theorie kan het, in de praktijk eigenlijk niet. Amerika zou het geld moeten lenen. Dan stijgt de overheidsschuld van 125 procent naar 230 procent (van het Bruto Binnenlands Product, red.). Dan ben je praktisch failliet.”
Hoeveel kost Nederland? Econoom Jona van Loenen legt uit wat Nederland bijzonder maakt en draagt een rekensom voor. #WNL pic.twitter.com/R2WegRx61c
— WNL Op Zondag (@WNLOpZondag) January 25, 2026