In de buurt van de Britse luchtmachtbasis Akrotiri op Cyprus is zondag rond middernacht lokale tijd een drone ingeslagen. Volgens president Nikos Christodoulides ging het om een Iraanse Shahed-drone. Het Britse ministerie van Defensie sprak kort na het incident nog van een “vermoedelijke droneaanval”.
De Shahed-drones zijn van hetzelfde type dat Rusland op grote schaal inzet in de oorlog in Oekraïne. Waar de drone precies is gelanceerd, is nog niet duidelijk.
Het Verenigd Koninkrijk heeft als voormalige koloniale macht nog altijd een sterke militaire aanwezigheid op Cyprus. Het eiland stond tot 1960 onder Brits bestuur.
Niet-essentieel personeel tijdelijk verplaatst
Maandagochtend maakten de Britse autoriteiten bekend dat niet-essentieel personeel op de basis Akrotiri tijdelijk elders wordt ondergebracht. Op andere Britse bases op het eiland blijven de troepen op volle sterkte.
President Christodoulides benadrukte dat Cyprus geen partij is in het conflict met Iran. “Ik wil duidelijk zijn: ons land neemt op geen enkele manier deel aan, en is ook niet van plan deel te nemen aan, enige militaire operatie”, zei hij.
Artikel 42.7 EU-Verdrag in beeld na aanval
Volgens defensie-expert Ko Colijn geeft Iran met een aanval op Cyprus het signaal af dat het “niet om een kleine, maar om een existentiële oorlog gaat”.
In theorie zou artikel 42.7 van het EU-Verdrag kunnen worden ingeroepen, omdat Cyprus lid is van de Europese Unie. Dat artikel verplicht andere lidstaten tot hulp, waaronder militaire bijstand.
Van bijstand via de NAVO is in principe geen sprake, aangezien Cyprus geen lid is van het bondgenootschap.
VK, Duitsland en Frankrijk bereid tot defensieve acties tegen Iran
Al vóór de aanval lieten het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk weten bereid te zijn tot “defensieve” acties tegen Iran. Het zou daarbij gaan om “noodzakelijke en proportionele” maatregelen.
Aanvankelijk gaf Londen de Verenigde Staten geen toestemming om Britse militaire bases te gebruiken voor aanvallen op Iran. Zondagavond zei premier Keir Starmer dat dit wel mogelijk is als het gaat om “defensieve aanvallen op Iraanse raketten in opslagplaatsen of lanceerinstallaties”.
De situatie rond Cyprus en de Britse militaire aanwezigheid op het eiland wordt nauwlettend gevolgd, terwijl onduidelijk blijft hoe Iran op verdere stappen van Europese landen zal reageren.