Wat gebeurt er echt achter de paleisdeuren van Huis ten Bosch? In een nieuwe documentaire en serie over het koningspaar delen Oranje-insiders opmerkelijke details over koning Willem-Alexander. Daarbij komen ook opvallende uitspraken naar voren over zijn intelligentie en studietijd.
De onthullingen komen van verschillende vertrouwelingen en kenners die jarenlang dicht bij het hof stonden. Sommigen vertellen openlijk hoe er achter de schermen over de koning werd gesproken.
Twijfels over koningschap
Politiek verslaggever Frits Wester verteltin de documentaire Willem-Alexander & Máxima dat de koning aanvankelijk helemaal niet stond te springen om zijn moeder op te volgen. Volgens hem zag de huidige vorst de rol zelfs lange tijd niet zitten. “Hij zag er als een berg tegenop.”
Ook politiek commentator Wouter de Winther denkt dat Willem-Alexander het koningschap niet uit zichzelf zou hebben gekozen.
“Als je hem aan het begin van zijn leven had kunnen vragen ‘wil je graag koning worden?’, dan had hij niet zijn vinger opgestoken”, denkt de verslaggever van De Telegraaf.
Kritiek op intelligentie tijdens studie
Tijdens zijn schooltijd viel Willem-Alexander volgens zijn toenmalige lerares Els Cleyndert niet op als uitzonderlijke leerling. Zij schetst een beeld van een jongen die het niet altijd makkelijk had op school.
“Ik heb wel begrepen dat Willem-Alexander het niet makkelijk heeft gehad, het was niet vanzelfsprekend voor hem. Zijn broers hadden het veel makkelijker. Willem-Alexander was geen briljante leerling, hij was niet bijzonder sportief, en hij was soms wat onhandig in zijn gedrag.”
Ook Frits Wester hoorde in academische kringen vergelijkbare geluiden. Hij vertelt over een gesprek met een hoogleraar die niet onder de indruk was van de intellectuele capaciteiten van de prins.
“Ik heb ooit een hoogleraar gesproken die zei: ‘Ik mag er weinig over zeggen, maar die jongen heeft het buskruit niet uitgevonden.’ Hij gaf aan dat ze hem een beetje door de studie moesten slepen, duwen… Exacte resultaten daarvan zijn altijd een beetje geheim gebleven. Verder heeft hij denk ik wel een soort boerenslimheid”, aldus Wester.
Adviseur die de prins vormde
Volgens royaltykenner Justine Marcella speelde oud-staatssecretaris Jaap Leeuwenburg een belangrijke rol in de ontwikkeling van Willem-Alexander. Hij zou de prins hebben geholpen bij zijn overgang van feestende student naar serieuze troonopvolger.
Leeuwenburg zelf relativeert die invloed echter. “Je kunt geen koning maken. Je maakt poffertjes, maar geen koning. Een van de essentiële dingen die ik hem heb geleerd is: er is altijd een andere waarheid. Ik durfde hem tegen te spreken, ferm tegen te spreken, ik heb hem een no-nonsensehouding bijgebracht en met name behoedt voor misstappen.”
Volgens Marcella was Leeuwenburg een uitzonderlijke adviseur binnen het hof. “Jaap is de enige adviseur geweest die alles durfde te zeggen, en naar wie ook geluisterd werd.”
‘Rol van Máxima vaak overschat’
Veel mensen denken dat koningin Máxima een grote rol heeft gespeeld in het klaarstomen van Willem-Alexander voor het koningschap. Volgens Marcella klopt dat beeld niet.
“Dat is een misvatting! Toen Willem-Alexander Máxima ontmoette was zij nog een groentje en hij al klaargestoomd voor de troon. Door Jaap Leeuwenburg!”, weet zij.
Wel zou de koning door zijn vrouw meer zelfvertrouwen hebben gekregen. “Máxima heeft overigens zelf een adviseur. Máxima is niet de adviseur van haar echtgenoot, ze is de ‘vrouw van’.”
Volgens Marcella kijkt Willem-Alexander met gemengde gevoelens naar documentaires en series over zijn leven. Tegelijkertijd ziet hij het ook als iets positiefs voor de monarchie.
“Dat ziet hij als een cadeautje”, stelt ze. De koning kan volgens haar omgaan met kritiek, al raakt sommige kritiek hem wel. “Terechte kritiek, daar kan hij wel mee omgaan.”
Máxima’s vader
Een onderwerp dat volgens insiders altijd gevoelig blijft, is de rol van Máxima’s vader Jorge Zorreguieta. Zijn afwezigheid op het koninklijk huwelijk in 2002 zorgde voor veel verdriet bij de koningin.
“Dat heeft Máxima enorm veel verdriet en pijn gedaan, dat haar ouders op haar bruiloft schitterden door afwezigheid.” Volgens Marcella blijft dat een emotioneel onderwerp voor het koningspaar. “Het blijft voor altijd een litteken.”
Ook oud-werkgeefster Maria Laura Tramezzani benadrukt hoe hecht de band tussen Máxima en haar vader was. “Als haar vader op kantoor kwam lichtten haar ogen op. De liefde die ze voor haar vader voelde, voelde hij ook zo voor haar.”