De regering van de Amerikaanse president Donald Trump probeert wereldwijd het programma met Cubaanse artsen te ontmantelen. Dat blijkt uit interne documenten van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken waarover de Amerikaanse nieuwssite Politico bericht.
Volgens de plannen wil Washington landen overtuigen om te stoppen met het inzetten van Cubaanse artsen, omdat het programma een belangrijke inkomstenbron is voor het communistische regime in Havana.
Amerikaanse strategie: landen overtuigen om Cubaanse artsen te vervangen
In een memo van 23 februari aan minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio wordt een strategie geschetst om het medische missieprogramma van Cuba in het westelijk halfrond binnen twee tot vier jaar vrijwel volledig te beëindigen.
De Verenigde Staten bieden landen die afscheid nemen van Cubaanse artsen alternatieven aan. Zo wordt steun beloofd voor modernisering van de zorg, waaronder telemedicine en virtuele trainingen. Ook wil Washington helpen bij het aantrekken van medische professionals uit andere landen.
Volgens Amerikaanse functionarissen werken momenteel ongeveer 19.000 Cubaanse zorgmedewerkers in zestien landen in Noord- en Zuid-Amerika. In sommige landen vormen zij zelfs meer dan twintig procent van het totale medische personeel.
Het afbouwen van het programma zou volgens de Amerikaanse regering ‘het Cubaanse regime cruciale inkomsten en regionale invloed ontnemen’.
Cuba spreekt van economische wurggreep
De Cubaanse regering ziet de Amerikaanse druk als een poging om het land economisch te verzwakken.
Cuba’s vertegenwoordiger in Washington, Lianys Torres Rivera, noemt het
‘moeilijk om partners te vinden’ door de Amerikaanse blokkade. “De grootste supermacht ter wereld probeert een kleine economie, een klein land, een eiland dat geen bedreiging vormt voor de Verenigde Staten, te wurgen.”
Cuba stuurt al tientallen jaren tienduizenden artsen en andere zorgmedewerkers naar landen met beperkte middelen voor hun gezondheidszorg. Volgens Havana wordt de opbrengst van die missies gebruikt om het eigen zorgsysteem te financieren.
De Amerikaanse regering stelt echter dat het systeem neerkomt op uitbuiting. Volgens Washington moeten artsen een groot deel van hun salaris afstaan aan de Cubaanse staat.
Een Amerikaanse functionaris licht toe: “Cubaanse medische brigades zijn een belangrijke bron van harde valuta voor het falende regime en een van de meest kwalijke voorbeelden van moderne slavernij en dwangarbeid.”
Druk werkt al in meerdere landen
De Amerikaanse campagne lijkt volgens analisten effect te hebben. Verschillende landen hebben hun samenwerking met Cuba inmiddels beëindigd of aangepast.
Zo stopte Honduras eerder deze maand met het programma. Jamaica maakte in maart eveneens een einde aan een decennialange medische samenwerking met Cuba.
Een hoge Caribische functionaris beschrijft de situatie als zeer gespannen:
“Eerlijk gezegd is er veel angst. De druk is nog nooit zo openlijk geweest. Dit is ongekend.”
Conflict bereikt ook Europa: zorgen in Italië
De Amerikaanse druk beperkt zich niet tot Latijns-Amerika. Ook in Europa speelt het onderwerp inmiddels een rol.
In de Zuid-Italiaanse regio Calabrië werken sinds 2022 ruim driehonderd Cubaanse artsen in ziekenhuizen. De VS willen dat hun contracten niet worden verlengd.
Volgens Roberto Occhiuto, voorzitter van de regio, kan dat desastreuze gevolgen hebben voor de gezondheidszorg. Calabrië kampt al jaren met een groot tekort aan medisch personeel.
“Als de Cubaanse artsen moeten vertrekken, word ik gedwongen ziekenhuizen in mijn regio te sluiten”, waarschuwt hij.
De 321 artsen vervullen uiteenlopende functies, waaronder cardiologen, orthopeden, anesthesisten, urologen en radiologen. Ze werden aangetrokken nadat de regio tijdens de coronapandemie te maken kreeg met een ernstig personeelstekort.
Veel lokale artsen waren naar andere regio’s of het buitenland vertrokken vanwege betere werkomstandigheden, terwijl anderen met pensioen gingen.
Breder offensief tegen Cuba
De actie tegen het artsenprogramma maakt deel uit van een bredere strategie van Washington om Cuba economisch en diplomatiek te isoleren.
Sinds Trump opnieuw president is geworden, heeft de VS onder meer sancties aangescherpt, Cuba opnieuw op de lijst van terrorisme-sponsors geplaatst en geprobeerd de olievoorziening naar het eiland te beperken.
Trump suggereerde eerder zelfs dat er mogelijk een ‘vriendelijke overname’ van Cuba zou kunnen plaatsvinden.
Ondertussen kampt het land met zware economische problemen. De bevolking van ongeveer tien miljoen mensen heeft te maken met langdurige stroomuitval en grote tekorten aan brandstof.