Forum voor Democratie heeft zich nadrukkelijk laten zien tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. De partij van Lidewij de Vos behoort tot de grootste stijgers en laat een duidelijk herstel zien ten opzichte van vier jaar geleden.
Uit de voorlopige uitslagen blijkt dat Forum in veel gemeenten sterk heeft gepresteerd. In 92 van de 104 gemeenten waar de partij meedeed, behaalde FVD minimaal 5 procent van de stemmen. In 41 gemeenten lag dat aandeel zelfs boven de 10 procent.
Groei in aantal stemmen en gemeenten
De groei van Forum voor Democratie zit niet alleen in het percentage stemmen, maar ook in de breedte van deelname. De partij deed in aanzienlijk meer gemeenten mee dan in 2022 en wist op veel plekken direct een stevige positie op te bouwen.
In sommige gemeenten is de opmars extra opvallend. In Velsen werd Forum zelfs de grootste partij met ruim 20 procent van de stemmen. Ook in plaatsen als Epe, Westland en Meierijstad groeide de partij tot meer dan drie keer haar eerdere omvang.
Relatief grootste stijger van de verkiezingen
Landelijk komt Forum uit op ongeveer 4 procent van de stemmen. Dat lijkt bescheiden, maar vergeleken met de ruim 1 procent in 2022 betekent dit een forse sprong. Daarmee is de partij relatief gezien de grootste stijger van deze verkiezingen.
De winst past in een bredere trend waarbij partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum terrein winnen. Toch valt op dat Forum in verhouding sterker groeit dan directe concurrenten.
Concurrentie op rechts blijft dynamisch
Hoewel ook andere rechtse partijen winst boeken, laat Forum zien dat het electoraat op deze flank sterk in beweging blijft. Kiezers blijken weinig honkvast en verschuiven relatief makkelijk tussen partijen.
Dat zorgt ervoor dat Forum voor Democratie zich opnieuw nadrukkelijk positioneert binnen het politieke landschap, na een periode waarin de partij minder zichtbaar leek.
Thema’s als wonen en asiel spelen rol
De verkiezingsuitslag wordt mede verklaard door thema’s die tijdens de campagne centraal stonden. Wonen was het belangrijkste onderwerp, maar werd in veel gemeenten gekoppeld aan het asieldebat.
Standpunten rond de komst van asielzoekerscentra speelden lokaal een grote rol en lijken ook bijgedragen te hebben aan de groei van partijen als Forum voor Democratie.
Reacties Lidewij de Vos en Thierry Baudet
In haar speech zei De Vos dat Nederland ‘dwars door de gecreëerde ophef van de afgelopen weken heen heeft gekeken’. In gesprek met de NOS spreekt ze bovendien van een ‘geweldige avond’.
“Het zijn natuurlijk grotendeels voorlopige uitslagen, maar zoals het er nu naar uitziet hebben we in ieder geval overal een voet tussen de deur gekregen en in heel veel gemeenten zelfs twee, drie, vier, vijf, zes zetels gehaald. Dus ja, fantastische avond.”
De vraag is of andere partijen willen samenwerken met FvD: “Er zijn inderdaad een aantal partijen die de afgelopen jaren AZC’s hebben geplaatst en allerlei ander beleid hebben gevoerd dat haaks staat op wat wij willen gaan doen. Wij hebben tegen de spreidingswet campagne gevoerd. We willen geen zero-emissiezones. Dat botst.”
Volgens De Vos komt de onwil niet door de ophef over specifieke kandidaten. “Ik zie dit van partijen echt als een excuus. Zij voeren heel ander beleid en hebben de afgelopen jaren heel andere keuzes gemaakt. Het is natuurlijk een makkelijke uitweg om dan een andere reden te gebruiken waarom je niet met ons zou moeten samenwerken.”
“Wij staan open voor samenwerking met iedereen, maar we hebben wel een aantal heel duidelijke criteria. Wij gaan niet akkoord met asielzoekerscentra. Wij willen geen zero-emissiezones of ander klimaatbeleid. We willen de belastingen weer omlaag”, maakt ze duidelijk.
“We hebben in heel veel gemeenten in Nederland nu voet aan de grond gekregen en we gaan daar alles op alles zetten om de stem van de Nederlanders te laten horen.”
Ook Thierry Baudet heeft gereageerd. Hij hecht weinig waarde aan een bericht van bijvoorbeeld Timon Busscher (nummer drie in Den Haag), die massamoordenaars Anders Breivik en Brenton Tarrant omschreef als een goddelijk duo.
“Als je de context leest, moet dat overduidelijk worden gezien als een foute grap. Er wordt dan gedaan alsof het een soort standpunt is van die persoon. Heel teleurstellend”, zegt Baudet, die plaatsmaakte voor De Vos als landelijke partijleider, maar nog wel de partijvoorzitte ris.
Baudet zegt in het interview met NU.nl ‘volledig te accepteren’ dat de ideeën van FvD tot debat en ophef kunnen leiden. “Dat is heel wat anders dan de gecreëerde ophef over kandidaat nummer zoveel die twintig jaar geleden zijn schoenveters niet had vastgemaakt.”
“Wat de media ervan maken, slaat nergens op. Come on. Heb het eens over iets nieuws, wees eens origineel. Wij willen het graag over de inhoud hebben”, aldus de partijvoorzitter.