Rob Jetten heeft vrijdag na de ministerraad gewaarschuwd voor de mogelijke gevolgen van de oplopende spanningen rond Iran. Volgens de premier zorgen die ontwikkelingen nu al voor sterk stijgende energieprijzen, met mogelijke impact op huishoudens en bedrijven in Nederland.
Tijdens de persconferentie benadrukte Jetten dat de zorgen breed leven. “En natuurlijk hebben we ook gesproken over de wereldwijde gevolgen van dit conflict. Met name de sterk stijgende energieprijzen. En ik kan me heel goed voorstellen dat dit veel zorgen geeft bij mensen en bedrijven.”
Het kabinet houdt nadrukkelijk rekening met verdere escalatie en bereidt zich voor. “Het kabinet bereidt zich voor op alle mogelijke scenario’s inclusief maatregelen die daarbij horen om in te kunnen zetten wanneer dat nodig is.”
Volgens Jetten wordt daarbij gekeken naar gerichte ondersteuning. “Het gaat dan om tijdelijke en gerichte maatregelen om huishoudens en ondernemers zo nodig te beschermen tegen deze hoge prijzen.”
‘Andere situatie dan energiecrisis 2022’
De premier waarschuwde dat de situatie wezenlijk anders kan uitpakken dan eerdere crises. Waar de energiecrisis van 2022 relatief tijdelijk was, zou de huidige situatie langduriger en ingrijpender kunnen zijn. “Met ook structurelere gevolgen voor de wereldeconomie als de spanningen in en rondom Iran aanhouden.”
“En dat gaat dan niet alleen maar om de prijzen aan de pomp, maar om veel bredere effecten voor de gehele economie”, aldus de premier. Tegelijkertijd temperde Jetten de verwachtingen over mogelijke steunmaatregelen.
“Wel moeten we ons er ook bewust van zijn dat we niet alles zullen kunnen compenseren”, gaf Jetten aan. Volgens de premier vraagt de situatie ook aanpassingsvermogen van burgers en bedrijven, terwijl het kabinet blijft inzetten op het verminderen van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.
Kabinet grijpt nog niet in
Ondanks de oplopende energieprijzen kiest het kabinet er voorlopig voor om nog geen concrete maatregelen te nemen. Intern wordt volgens berichtgeving van het Algemeen Dagblad wel gewerkt aan verschillende opties, maar ministers willen eerst beter zicht krijgen op de duur en impact van de crisis voordat er wordt ingegrepen.
Andere Europese landen, zoals Italië en Spanje, hebben inmiddels al wel ingrepen gedaan, bijvoorbeeld via lagere accijnzen en belastingen op brandstof.
Geruchten over ingrijpende maatregelen nemen toe
Ondertussen wordt in politieke kringen al gespeculeerd over mogelijke maatregelen die achter de schermen worden voorbereid. Volgens het Twitter-account HaagseInsider zouden zeer vergaande ingrepen in beeld zijn.
De account schrijft dat er sprake is van een crisis ‘die aan covid doet denken’ en stelt dat ‘zeer vergaande restricties gericht op consumpatiebeperking in voorbereiding’ zijn.
In dezelfde reeks berichten wordt een beeld geschetst van mogelijke maatregelen. Zo zou thuiswerken opnieuw worden aangemoedigd, wordt gesproken over een verlaging van de maximumsnelheid en zelfs over autoloze zondagen.
Ook zouden beperkingen op vluchten, met name korte afstand, onderdeel kunnen zijn van het pakket. Tegelijkertijd zou er een ‘sterke nadruk’ komen te liggen op het versnellen van de energietransitie.
Volgens de bron blijven de gevolgen niet beperkt tot gedrag van consumenten. Er wordt ook gewaarschuwd dat olieprijzen kunnen verdubbelen ten opzichte van het huidige ‘al zeer hoge’ niveau. In dat scenario zou de essentiële industrie voorrang moeten krijgen en zou ‘grote staatsinterventie’ noodzakelijk zijn.
Tot slot wordt geschetst welke richting beleidsmakers volgens de bron kiezen. Europese politici zouden niet geloven in nucleaire energie, een terugkeer naar kolen of het heropenen van het gasveld in Groningen. In plaats daarvan zou de focus liggen op het versneld afbouwen van gasafhankelijkheid, met een verdere inzet op wind, water en zon.
De informatie van HaagseInsider is niet officieel bevestigd. Het kabinet zelf heeft nog geen concrete maatregelen aangekondigd, maar benadrukt wel dat alle scenario’s op tafel liggen.
Thuiswerken aangemoedigd.
— HaagseInsider (@haagseinsider) March 20, 2026
Verlaging maximumsnelheid.
Autoloze zondagen?
Beperken vluchten, vooral korte afstand.
Sterke nadruk op het versnellen van de energietransitie.