Premier Jetten vindt dat partijleider Lidewij de Vos van Forum voor Democratie (FVD) duidelijk afstand moet nemen van antisemitische opvattingen binnen haar partij. Tijdens zijn wekelijkse persconferentie stelde hij dat antisemitisme voorkomt bij Forum voor Democratie en dat daar actie op nodig is.
“Ik doe een beroep op de partijleider om aan het werk te gaan als er overduidelijk signalen zijn dat er leden van de partij dingen doen of hebben gedaan die niet door de beugel kunnen.”
Het is voor het eerst dat Jetten zich als premier zo expliciet uitlaat over antisemitische geluiden binnen een politieke partij.
Ophef over lokale FVD-leden met extremistische banden
Aanleiding voor de uitspraken van Jetten is berichtgeving uit februari, waaruit bleek dat op lokale kandidatenlijsten van FVD personen staan met banden met extreemrechtse of neonazistische organisaties.
Zo achterhaalde de Volkskrant dat verschillende FVD-politici betrokken waren bij de rechtsextremistische Geuzenbond en de nationaalsocialistische NVU, of dat zij rechtsextremisme verheerlijkten.
Een van de genoemde namen is Frank Folkerts, de nummer 2 op de lijst in Nieuwegein, die eerder verkiesbaar was voor de Nederlandse Volksunie. Ook in Rotterdam en Nijmegen bleken FVD-leden lid te zijn geweest van de Geuzenbond. Daarnaast noemde Timon Busscher, nummer 3 op de lijst in Den Haag, de terroristen Anders Breivik en Brenton Tarrant het ‘goddelijke duo’.
De Vos nam eerder geen afstand van deze partijgenoten. Volgens haar ging het om uitspraken uit het verleden, vaak voortkomend uit jeugdig gedrag en kortstondige betrokkenheid bij omstreden organisaties.
Jetten: ‘Antisemitisme verdient geen plek in de politiek’
De premier is kritisch op die reactie en vindt dat De Vos duidelijker stelling moet nemen. Volgens hem is het belangrijk dat politieke leiders ook uitspraken uit het verleden veroordelen.
“Ook bij zaken uit het verleden is het soms goed om daarop te reflecteren en te normeren, zodat we in het hier en nu kunnen zeggen dat antisemitisme geen plek verdient, ook niet in de politiek.”
Op de vraag van een journalist of antisemitisme voorkomt bij een specifieke partij, antwoordde Jetten kort: “Forum voor Democratie.”
De Vos spreekt van ‘antidemocratische reflex’
De Vos reageerde fel op de uitspraken van de premier. Ze noemt het ongepast dat hij zich mengt in interne partijzaken.
Ze zegt ‘hoogst verbaasd’ te zijn dat Jetten ‘zich geroepen voelt om zich te bemoeien met interne partijzaken’. Ook spreekt ze van een ‘antidemocratische reflex’ en beschuldigt ze de premier van demonisering van haar partij.
In een tweet voegt ze toe: “Ik vraag Jetten om de grote problemen in Nederland op te lossen: om gemeenten geen azc’s door de strot te duwen, om de onbetaalbare energietransitie te beëindigen en om de belastingen te verlagen. Ga eens aan de slag.”
Antisemitisme breder probleem in samenleving
De discussie ontstond naar aanleiding van een gesprek dat Jetten eerder deze week voerde met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap. Daarin kwam naar voren dat antisemitisme op meerdere plekken in de samenleving voorkomt.
“We zien in een aantal islamitische gemeenschappen waar veel fundamentalistische invloeden zijn, dat daar het antisemitisme echt veel meer aan de oppervlakte zit. Daar hebben ook veel Joodse Nederlanders last van, op straat, in de supermarkt, op andere plekken”, zei Jetten.
Tegelijkertijd benadrukte hij dat het probleem breder is. “Maar ik wil me niet alleen daarop blindstaren. Antisemitisme komt ook voor bij spreekkoren in voetbalstadions en bij een bepaalde politieke partijen waar je gewoon op de lijst kunt staan voor gemeenteraadsverkiezingen als je openlijk antisemiet bent geweest.”
Later maakte hij duidelijk dat hij met die laatste opmerking doelde op Forum voor Democratie.
Lale Gül en Sander Schaepman reageren
Bij het SBS6-programma Nieuws van de Dag worden de uitspraken van Jetten besproken. Lale Gül heeft er begrip voor. “Die appjes zijn bekend en ze hebben er nooit met klare taal afstand van genomen. Zij zegt altijd ‘het is zo lang geleden’ en ‘we moeten het over de inhoud hebben’.”
“Zeg gewoon een keer dat het walgelijk is en dat je er absoluut niet achter staat”, roept Gül op. “Dan hebben we het er verder ook niet over en gaan we naar de inhoud. Maar men heeft het idee dat dat juist niet gedaan wordt. Ik vind FvD een problematische partij, dus het voelt voor mij goed dat hij er iets over zegt.”
Veiligheidsexpert Sander Schaepman heeft zijn bedenkingen bij de uitspraken van Jetten. “Dat hij het op deze manier doet, vind ik wel een beetje dubieus. Het lijkt bijna politiek gemotiveerd en dat is misschien niet al te chic. Dit helpt ook niet richting coalitiegesprekken.”