De ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Japanse premier Sanae Takaichi in het Witte Huis verliep donderdag zichtbaar ongemakkelijk.
Waar Takaichi vooraf al had gewaarschuwd dat het gesprek “zeer moeilijk” zou worden, kreeg de bijeenkomst een onverwachte wending door een opmerking van Trump over Pearl Harbor.
Tijdens een persmoment in de Oval Office werd Trump gevraagd waarom Japan niet vooraf was geïnformeerd over een recente Amerikaanse “verrassingsaanval” in Iran.
De president reageerde dat het verrassingselement juist de bedoeling was. Vervolgens maakte hij een opmerking richting de Japanse premier: “Wie weet er beter wat een verrassing is dan Japan? Waarom hebben jullie mij niet verteld over Pearl Harbor, oké?”
De grap viel zichtbaar verkeerd. In de ruimte klonk slechts kort en terughoudend gelach. Takaichi hield haar gezicht in de plooi, al leek ze even zichtbaar gespannen. Ze reageerde niet op de opmerking en vervolgde het gesprek zonder er verder op in te gaan.
Historisch beladen onderwerp
De aanval op Pearl Harbor op 7 december 1941, waarbij meer dan 2.400 Amerikanen omkwamen, wordt doorgaans met grote terughoudendheid besproken door leiders van beide landen.
Het moment betekende de toetreding van de Verenigde Staten tot de Tweede Wereldoorlog en geldt als een van de meest beladen episodes in de Amerikaans-Japanse geschiedenis.
Bij eerdere herdenkingen was de toon juist verzoenend. In 2016 brachten president Barack Obama en de toenmalige Japanse premier Shinzo Abe gezamenlijk een bezoek aan Pearl Harbor, waar zij de slachtoffers herdachten en de nadruk legden op verzoening en samenwerking.
Druk op Japan in conflict met Iran
De ontmoeting vond plaats tegen de achtergrond van toenemende druk vanuit Washington op Japan om de Verenigde Staten te steunen in het conflict met Iran. Trump benadrukte tijdens het gesprek dat hij verwacht dat Japan een grotere bijdrage levert.
“Ik verwacht dat Japan meer verantwoordelijkheid neemt, want we hebben dat soort relatie en wij zetten ons ook in voor Japan. We hebben 45.000 militairen in Japan”, zei Trump. “We geven veel geld uit aan Japan en zo is onze relatie altijd geweest.”
Japan heeft echter al aangegeven geen oorlogsschepen te sturen naar de Perzische Golf om olietransporten te beschermen. Wel liet Takaichi doorschemeren dat er op andere manieren ondersteuning mogelijk is, bijvoorbeeld op logistiek vlak.
Vaker ontspoorde ontmoetingen
Het optreden van Trump past in een patroon waarbij ontmoetingen met buitenlandse leiders onverwachte of gespannen momenten opleveren. Eerder liep een gesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky uit op een felle woordenwisseling, waarbij Trump en vicepresident JD Vance hem openlijk bekritiseerden.
Ook de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa sprak van een “overval” tijdens zijn bezoek, nadat Trump plotseling een video liet zien met omstreden claims over geweld tegen witte Zuid-Afrikanen.
Vergeleken met die incidenten bleef het bezoek van Takaichi relatief beheerst, al zorgde de Pearl Harbor-opmerking voor een duidelijk ongemakkelijk moment.
Focus op handel en samenwerking
Ondanks de spanningen richtte Takaichi zich in haar bijdrage vooral op economische samenwerking. Ze benadrukte het belang van een nieuwe handelsdeal ter waarde van 550 miljard dollar, gericht op onder meer olie uit Alaska.
Daarnaast sprak ze vertrouwen uit in Trumps rol op het wereldtoneel. “Ik geloof er sterk in dat alleen jij, Donald, wereldwijde vrede kunt bereiken”, zei de Japanse premier tijdens het gesprek.
BREAKING: "We didn't tell anybody about [Iran] because we wanted surprise. Who knows better about surprise than Japan? Why didn't you tell me about Pearl Harbor?" – President Trump pic.twitter.com/qSiiNhTqoM
— Fox News (@FoxNews) March 19, 2026