Een trend op YouTube brengt de geschiedenis op een geheel nieuwe manier tot leven. Er duiken steeds meer video’s op waarin makers letterlijk lijken terug te reizen in de tijd, waarbij ze als moderne vloggers rondlopen in historische periodes. Zo zien we een jonge vrouw vloggen in het Amsterdam van de zeventiende eeuw. Kijkers zijn verbijsterd: “Dit is waar je AI voor moet gebruiken.”
Op het kanaal Janella Through Time duikt een ogenschijnlijk jonge vrouw op in het Amsterdam van de zeventiende eeuw. Of beter gezegd: een AI-personage. De beelden zijn door AI gegenereerd, inclusief de jonge vrouw. In de video loopt ze door de stad rond het jaar 1650 en laat ze zien hoe het leven er toen uitzag — inclusief de minder fraaie kanten.
In de video zegt Janella zelf: “Ik ben vrij zeker dat ik in Amsterdam ben… maar dan de oude versie. Rembrandt leeft waarschijnlijk gewoon nog.” Ze legt uit dat Amsterdam op dat moment ‘basically de rijkste stad ter wereld’ is, dankzij de handel van de Vereenigde Oostindische Compagnie.
Smalle grachtenpanden en stinkende grachten
Tijdens haar wandeling laat ze zien hoe de stad eruitzag. De bekende smalle grachtenpanden blijken geen toeval: huizen worden belast op basis van hun breedte. Ook legt ze uit waarom panden voorover hellen en een haak aan de gevel hebben — meubels worden via het raam naar binnen getakeld omdat de trappen te smal zijn.
Maar het romantische beeld van historisch Amsterdam kantelt al snel. “Niemand heeft me gewaarschuwd voor de geur”, zegt ze. “Het ruikt alsof iemand vis in een sporttas heeft laten liggen in een moeras.” De grachten blijken namelijk niet alleen sierlijk, maar ook riool, afvalstort en wasplek tegelijk.
Haring, kaas en peperdure specerijen
Op de markt laat de video zien hoe het dagelijks leven eruitziet. Haring wordt massaal gegeten, kaas is er in overvloed en specerijen zoals nootmuskaat zijn extreem waardevol — zelfs ‘meer waard dan goud’. Ook wordt ingezoomd op de rol van vrouwen, die opvallend zelfstandig zijn en bedrijven kunnen runnen.
Een bijzonder moment volgt wanneer ze in de buurt komt van Rembrandt van Rijn. Even later ziet ze hem daadwerkelijk. Amsterdam blijkt op dat moment een broedplaats voor kunstenaars, met honderden schilders en duizenden schilderijen per jaar. Rembrandt vraagt haar in het Nederlands: “Pardon, wie bent u en wat doet u hier?” Zijn Nederlands is te begrijpen, maar het Nederlands van andere personen in de video is lang niet altijd foutloos.
Onder de video klinken positieve reacties op de toegankelijke manier waarop geschiedenis onderwezen wordt. Tegelijk is er kritiek op details. Zo vallen kijkers over het slechte Nederlands en schrijft iemand: “Sommige gebouwen lijken eerder op Brugge dan op Amsterdam.”
De tekst gaat verder onder de video.
De hype begon met Chloe VS History
De Amsterdam-video is onderdeel van een veel grotere trend, die werd gestart door Chloe VS History. Dat kanaal ging de afgelopen maanden viraal met video’s waarin een jonge vrouw door de geschiedenis reist alsof ze een moderne vlogger is.
Net als Janella lijkt Chloe echt, maar is dat niet. Ze is een volledig door AI gegenereerd personage, bedacht en gemaakt door Jonathan Laramie. Hij schrijft de scripts en gebruikt AI-tools om haar gezicht, stem en bewegingen tot leven te brengen.
Titanic-video maakt diepe indruk
In haar bekendste video stapt Chloe aan boord van de Titanic. “De Titanic is niet alleen een beroemd schip”, zegt ze. “Het waren 2.224 mensen die die ochtend opstonden, ontbeten en plannen maakten.” De video is in twee weken tijd al 1,3 miljoen keer bekeken.
Ze reist mee als derdeklaspassagier en laat zien hoe groot de verschillen aan boord zijn. Later weet ze door te dringen tot de eerste klasse, waar luxe en overvloed centraal staan. Omdat ze weet wat er gaat gebeuren, probeert ze kapitein Edward Smith te waarschuwen. Die neemt haar waarschuwing echter niet serieus. De video eindigt met de ramp zelf, waarbij passagiers de ernst te laat inzien en reddingsboten halfleeg vertrekken.
De reacties onder de video van Chloe VS History zijn enthousiast. “Als historicus zie ik natuurlijk wat onnauwkeurigheden, maar dat is niet belangrijk. De video is erg levendig en interessant geworden, dank je”, schrijft iemand.
Diezelfde kijker gaat vervolgens uitgebreid in op de details die volgens hem of haar niet kloppen, zoals een verkeerde vaarrichting, door AI verzonnen interieurs, momenten waarop het schip achterstevoren lijkt te bewegen, een foutieve indeling van de boeg en een botsing die aan de verkeerde zijde wordt weergegeven.
Andere reacties leggen de nadruk vooral op de beleving. Zo schrijven kijkers onder meer: “Dit voelde alsof ik er zelf bij was, echt bizar goed gedaan.” Of: “Ik weet dat het niet 100 procent historisch klopt, maar dit is precies hoe je geschiedenis interessant maakt.”
Ook klinkt er veel lof voor het gebruik van AI. Meerdere kijkers geven aan dat dit soort video’s juist laat zien hoe technologie een nieuwe manier van verhalen vertellen mogelijk maakt: “Als dit de toekomst van educatie is, ben ik helemaal voor.” Een ander stelt: “Dit is precies hoe AI gebruikt zou moeten worden.”
De tekst gaat verder onder de video.
Ook oud Rome komt tot leven
Naast de Titanic ging Chloe ook viraal met een video over het oude Rome. Daar laat ze zien hoe het leven er echt uitzag: druk, vies en chaotisch. Van openbare toiletten tot badhuizen en straateten — het beeld is allesbehalve geromantiseerd.
Kijkers reageren enthousiast: “Ik heb meer geleerd dan op school”, schrijft iemand. Anderen noemen het ‘alsof je in een tijdmachine zit’.
De tekst gaat verder onder de video.
Maker: ‘Ik wil met de BBC concurreren’
Maker Jonathan Laramie is open over zijn werkwijze. “Ik ben niet oneerlijk over het feit dat dit AI is”, zegt hij in een interview. “Ik verstop me er niet voor.” Tegelijk erkent hij dat er fouten kunnen voorkomen: “Ik probeer 100 procent accuraat te zijn, maar ik ben maar één persoon.”
Zijn ambities zijn groot. “Ik wil met de BBC concurreren”, zegt hij. “Ik wil het kanaal voor geschiedenis worden.” Zijn doel is om geschiedenis toegankelijker te maken: “Ik wil het tot leven zien komen.”