Leerlingen van basisschool De Oversteek in Nijmegen moeten sinds de start van het nieuwe schooljaar volgens strikte regels door het gebouw lopen. Kinderen moeten stapvoets lopen, hun handen langs het lichaam houden, rechts blijven en in de rij op hun eigen plek blijven. Praten is tijdens het lopen niet de bedoeling: de leerlingen moeten stil zijn.
De regels gelden niet alleen voor de bijna 600 leerlingen van de school. Ook volwassenen die tussen 08.30 en 15.15 uur in het gebouw aanwezig zijn, worden geacht zich eraan te houden. De maatregelen leiden tot discussie, al blijkt uit een grote poll dat een ruime meerderheid begrip heeft voor de aanpak.
Basisschool De Oversteek voert vijf vaste regels in
Ouders en verzorgers kregen aan het begin van het schooljaar een bericht van schooldirecteur Sjoerd Postma. Daarin wordt uitgelegd dat De Oversteek verder werkt aan het pedagogisch handelen en klassenmanagement.
De school wil bestaande routines beter op elkaar afstemmen, zodat kinderen in iedere groep dezelfde afspraken en verwachtingen tegenkomen. Dat moet volgens de school zorgen voor duidelijkheid, rust en voorspelbaarheid.
Voor het verplaatsen door het gebouw zijn vijf afspraken opgesteld. Iedereen moet stapvoets lopen, de handen langs het lichaam houden en rechts door de gangen en over de trappen lopen. Leerlingen blijven daarnaast in de rij op hun eigen plek en moeten stil zijn.
Volgens de school gelden die afspraken nadrukkelijk voor iedereen in het gebouw en niet uitsluitend voor kinderen. De komende periode worden de routines met de leerlingen geoefend.
Een ouder die de brief onder ogen kreeg, is kritisch en vindt de regels ver gaan. Tegenover AD.nl zegt de ouder: “De kinderen en volwassenen moeten voortaan als robots door de school lopen. Hilarisch.”
Schoolbestuur begrijpt dat regels opvallend overkomen
Schoolbestuurder Lucienne van den Brand begrijpt dat de afspraken zonder verdere uitleg opmerkelijk kunnen overkomen. Ze benadrukt echter dat het niet de bedoeling is om de spontaniteit of speelsheid van kinderen weg te nemen.
“Ik snap dat dit er zonder context raar uitziet. Maar zo raar is het echt niet”, zegt Van den Brand.
De omvang en indeling van de school spelen volgens haar een belangrijke rol. De Oversteek telt bijna 600 leerlingen en zit in De Klif, een multifunctioneel centrum in Oosterhout waar meerdere organisaties gebruik van maken.
Ook is de school nog bezig met een overgang. De bovenbouw zat eerder in een aparte dependance, maar is twee jaar geleden eveneens naar De Klif verhuisd.
“Het is een onoverzichtelijk gebouw met erg smalle trappen en harde akoestiek, leerlingen kunnen er zomaar in verdwijnen. Dat is niet echt gebeurd, maar werd soms wel zo gevoeld”, aldus Van den Brand.
Rust tijdens wisselmomenten en op de gangen
De nieuwe afspraken worden ingevoerd tijdens de zogenoemde gouden weken. Dat is de periode aan het begin van het schooljaar waarin extra aandacht wordt besteed aan structuur en gezamenlijke afspraken.
“In het begin goede afspraken maken waar je de rest van het jaar profijt van hebt, dat is waar we naar streven”, zegt Van den Brand.
Volgens haar zijn vaste routines binnen grotere scholen niet ongebruikelijk. Vooral momenten waarop veel leerlingen tegelijk van plek veranderen, kunnen volgens het bestuur om duidelijke afspraken vragen.
“Routines zorgen voor rust en regelmaat, niet alleen bij het lesgeven, maar ook op de gangen en tijdens de wisselmomenten. Denk aan het binnenkomen in de school, naar de gym lopen, naar de bibliotheek gaan en de pauzes. Dat vraagt wat.”
Veiligheid op smalle trappen speelt belangrijke rol
Naast rust speelt ook veiligheid een rol bij de keuze van De Oversteek. Van den Brand wijst daarbij specifiek op de smalle trappen in het gebouw en het risico dat ontstaat wanneer kinderen daar door elkaar heen rennen.
“Stel dat een kind een keertje van de trap valt doordat leerlingen door elkaar rennen, ook nog met te grote rugzakken die hen makkelijk uit evenwicht brengen. Dat is een situatie die we met goede afspraken liever willen voorkomen. Dus nee, zo raar zijn deze afspraken helemaal niet. Ze verdienen juist lof.”
De school wil de leerlingen de komende periode actief begeleiden en de routine regelmatig blijven oefenen. Het doel is dat de afspraken uiteindelijk in het hele gebouw op dezelfde manier worden toegepast.
Discussie over strenge schoolregels
De regels zorgen online voor verdeeldheid, al kiest een duidelijke meerderheid in een poll de kant van de school. Van 11.125 deelnemers aan een poll van AD.nl vindt 81 procent dat kinderen strenge regels nodig hebben om een school rustig en veilig te houden. Negentien procent is het daarmee oneens.
Ook in de reacties lopen de meningen uiteen. Els steunt de aanpak: “Heel goed om dit aan het begin van het schooljaar in te stellen. Iedereen weet waar hij aan toe is en hiermee proberen ze ongelukken te voorkomen.”
Frank vindt dat de school te ver gaat: “Wat een boel autoritaire mensen hier. Laat die kinderen toch lekker spelen. Tuurlijk, in de school hoor je je te gedragen, maar je kunt ook overdrijven.”
Ook Ron is kritisch: “Als ervaringsdeskundige in het primair onderwijs kan ik u verzekeren dat deze methode zeker niet gaat werken. Integendeel.”
Dirk ziet juist voordelen: “Prima initiatief. Kinderen hebben duidelijke regels nodig waar iedereen zich aan houdt. Het geeft rust in de school.”