Premier Rob Jetten doet aangifte vanwege het lekken van vertrouwelijke begrotingsstukken aan de media. Dat maakte hij vrijdag bekend tijdens zijn wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad. Een deel van de plannen voor de begroting van volgend jaar lag al binnen 24 uur na het coalitieakkoord op straat.
“Dat doe ik in principe altijd als er op deze manier wordt gelekt”, aldus Jetten. Tegelijkertijd verwacht hij niet dat een onderzoek snel duidelijkheid oplevert. “De realiteit is helaas ook vaak dat er weinig uit die onderzoeken komt”, zei hij. “De dader ligt vaak op het kerkhof.”
Jetten wil andere afspraken over vertrouwelijke stukken
De premier wil met de Tweede Kamer opnieuw kijken naar de manier waarop vertrouwelijke begrotingsstukken onder embargo worden gedeeld. Volgens Jetten zou iedereen de documenten voortaan op hetzelfde moment moeten krijgen. “Maar dat ga ik met de Kamervoorzitter bespreken”, zegt hij vrijdag op een persconferentie.
De kwestie is extra gevoelig omdat het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA deze week na moeizame onderhandelingen overeenstemming bereikte over de begroting voor volgend jaar. Die stukken zijn voor advies naar de Raad van State gestuurd en worden pas op Prinsjesdag definitief openbaar. Oppositiepartijen willen de plannen nu al ontvangen, omdat belangrijke onderdelen inmiddels via de media bekend zijn geworden.
Koopkracht, eigen risico en sociale zekerheid gelekt
Uit de gelekte plannen blijkt onder meer dat het kabinet 1,5 miljard euro wil uittrekken om de koopkracht te stutten. De verhoging van het eigen risico van 385 naar 455 euro wordt een jaar uitgesteld. Ook gaat de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd van tafel.
De voorgenomen korting op uitkeringen voor werklozen en arbeidsongeschikten wordt verzacht: waar sommige groepen tot 20 procent zouden verliezen, wordt dat 7,5 procent. De maximale WW-duur gaat nog wel van twee naar één jaar, maar pas vanaf 2029.
Verder stijgen de brandstofaccijnzen minder snel dan gevreesd, moeten ‘hoge inkomens’ meer belasting betalen en komt 1,5 miljard euro beschikbaar voor wegen en spoor. Ook is er extra geld voor ontwikkelingshulp, een gratis gordelroosvaccinatie voor ouderen en de aanpak van criminele asielzoekers. Over box 3 is nog geen definitieve afspraak.
Oppositie blijft kritisch op begroting
PRO-leider Jesse Klaver vindt de aanpassingen “nog lang niet voldoende”. “Er gaan straks miljarden extra naar de allerrijkste mensen, en de bezuinigingen op gewone mensen via de sociale zekerheid blijven staan”, aldus de PRO-leider. „Wat ik hier zie is een politiek compromis. Ze hebben geprobeerd de ruzie in de coalitie op te lossen, maar dit helpt de gewone Nederlander niet.”
Ook JA21 is kritisch. Partijleider Joost Eerdmans moet er naar eigen zeggen ‘met een vergrootglas naar zoeken’ om eigen voorstellen terug te zien en vindt dat de weinige handreikingen ‘teniet worden gedaan door lastenverzwaringen elders’.