Premier Rob Jetten en D66 hebben op grote schaal kunstmatige intelligentie gebruikt om berichten voor sociale media te schrijven. Uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat zeker 232 unieke posts met behulp van een AI-model zoals ChatGPT of Claude zijn gegenereerd. Daaronder zitten ook persoonlijke berichten waarin Jetten schrijft over zijn gevoelens bij gevoelige onderwerpen.
De krant onderzocht 1.812 unieke berichten die sinds 2021 verschenen op de persoonlijke accounts van Jetten en de partijaccounts van D66 op onder meer Instagram, Facebook, X en LinkedIn. De 232 als AI aangemerkte teksten werden door plaatsing op meerdere platforms in totaal 434 keer verspreid.
Volkskrant onderzocht 1.812 berichten van Rob Jetten en D66
Voor het onderzoek gebruikte de Volkskrant AI-detector Pangram. Dat systeem zoekt naar statistische taalpatronen die vaker voorkomen in teksten van taalmodellen.
Als controle werden bijna 700 berichten onderzocht die vóór de komst van ChatGPT in november 2022 waren geschreven. Geen daarvan werd door Pangram als AI-tekst aangemerkt. Volgens twee onafhankelijke wetenschappelijke onderzoeken merkt het programma menselijke teksten bovendien vrijwel nooit ten onrechte als AI aan.
Vanaf 4 juni 2025, een dag na de val van het kabinet-Schoof, neemt het gebruik duidelijk toe. Sinds dat moment zou ongeveer 30 procent van de onderzochte berichten van Jetten en D66 door AI zijn geschreven. Ter vergelijking onderzocht de krant ook posts van Dilan Yesilgöz en Henri Bontenbal en hun partijen. Daar werd nauwelijks AI-gebruik gevonden.
Volgens de onderzoekers ligt het werkelijke aantal AI-teksten mogelijk zelfs hoger, omdat Pangram minder dan de helft van volledig door AI geschreven berichten zou herkennen.
Ook persoonlijke teksten en gevoelige onderwerpen
Opvallend is dat AI niet alleen wordt ingezet voor zakelijke partijcommunicatie. In 41 van de 68 gevonden AI-berichten op Jettens persoonlijke accounts gebruikt hij het woord ‘ik’.
Zo schreef Jetten na een bezoek aan Kamp Westerbork: “Sommige plekken maken je stil. Kamp Westerbork is zo’n plek.” Die post zou door AI gegenereerd zijn.
De analyse vond typische terugkerende stijlfiguren. In ruim 80 procent van de AI-teksten staat bijvoorbeeld een drieslag. Ook constructies als ‘niet dit, maar dat’ komen sinds het intensievere AI-gebruik ruim twee keer zo vaak voor. Jeteen sprak over het luisteren ‘naar verhalen van pijn, gemis en onrecht, maar ook van veerkracht, trots en verbondenheid’.
Ook berichten over onder meer Keti Koti, de oorlog in Oekraïne en de herdenking van de MH17-ramp zouden met AI zijn gemaakt. Soms leverde dat merkwaardige teksten op. Over de woningmarkt schreef Jetten bijvoorbeeld: “Want zolang starters vastzitten, kunnen jonge gezinnen niet door”, terwijl die volgorde in de verhuisketen niet logisch is.
D66 erkent gebruik van AI
D66 erkent tegenover de Volkskrant dat kunstmatige intelligentie wordt ingezet. Volgens de partij gebeurt dat onder meer voor eerste concepten, het inkorten of structureren van teksten en het eenvoudiger maken van taal.
“Elke post en alle content begint én eindigt altijd met de blik en de verbeteringen van onze medewerkers”, stelt D66. Tegelijk erkent de partij dat posts ‘soms worden geaccordeerd zonder aanpassingen’.
Ook voor Jettens boek Hoe het wél kan is AI volgens D66 als hulpmiddel gebruikt.
Deskundigen waarschuwen voor geloofwaardigheid Jetten
Hoogleraar AI en samenleving Claes de Vreese waarschuwt dat vooral persoonlijke AI-teksten riskant zijn. “Mensen zullen zich gaan afvragen: wie is nou de échte Jetten?”
Volgens hem kunnen taalmodellen een emotie formuleren zonder die daadwerkelijk te ervaren. “Op deze manier verwatert de authenticiteit van de premier.”
Taalwetenschapper Marc van Oostendorp ziet hetzelfde probleem bij het bericht over Westerbork. “Zien we hier een wenselijke emotie? Zien we dat mensen statistisch gezien stil worden van Westerbork? Dat we het antwoord niet met zekerheid kunnen geven, maakt het voor mij heel naar.”
D66 houdt vol dat de berichten authentiek zijn, omdat ze gebaseerd zouden zijn op de ervaringen en input van Jetten en uiteindelijk door mensen worden gecontroleerd of goedgekeurd.