Een deel van de Tweede Kamerfractie van de PVV is in opstand gekomen tegen partijleider Geert Wilders. In een brandbrief, in handen van De Telegraaf, uiten meerdere Kamerleden scherpe kritiek op zijn leiderschap en roepen ze op tot ingrijpende veranderingen in de koers en structuur van de partij.
De critici houden Wilders verantwoordelijk voor het verkiezingsverlies eind vorig jaar, toen de PVV van 37 naar 26 zetels terugviel. „De campagne viel stil omdat de lijsttrekker er geen zin meer in had”, stellen zij in de brief, iets wat zelden openlijk binnen de partij naar voren komt.
Wilders was gedurende de campagne vanwege onder meer veiligheidszorgen nauwelijks zichtbaar en zegde interviews en debatten af.
Volgens de opstellers van de brandbrief is het tijd voor een open, eerlijke evaluatie van de verkiezingsnederlaag. Ze dringen aan op een onafhankelijke commissie die de opmars én de terugval moet analyseren. De conclusies moeten vervolgens gebruikt worden door „een toekomstig lijsttrekker” om de partij weer op de rails te krijgen.
Meer ruimte voor Kamerleden en samenwerking
Naast de evaluatie eisen de kritische Kamerleden ‘per direct’ veranderingen in hoe de PVV functioneert. Een van hun belangrijkste punten is dat de PVV een ledenpartij moet worden. Sinds de oprichting is Wilders het enige lid en heeft hij daarmee alle zeggenschap, maar volgens de briefschrijvers ontneemt dat de partij een kader en netwerk waarin politieke talenten kunnen groeien.
De Kamerleden wijzen daarnaast op een mogelijke wetswijziging (geïnitieerd door D66) die partijen verplicht leden toe te laten.
Ze zeggen daar niet op te willen wachten: „We moeten niet onder dwang van anderen ons laten definiëren maar uit eigen kracht vooruit. Als we dat niet doen, dan laten we ons verbieden en doet de PVV bij de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen niet meer mee.”
De critici benadrukken dat de partij te veel om één persoon draait. „Continuïteit van de fractie en de noden van de kiezers mogen niet afhankelijk zijn van de besluiten van één PVV‑lid”, schrijven zij. Door meer ruimte te geven aan Kamerleden zelf, moet de PVV laten zien dat zij meer is dan „alleen stevige islamkritiek”.
Kritiek op koers: samenwerking met andere partijen
Ook op de inhoudelijke koers ligt de kritiek er niet zachtzinnig in. Volgens de brief blijkt uit het optreden van Wilders dat de PVV andere partijen buitensluit, wat volgens de critici averechts werkt.
„De facto sluit de PVV zichzelf uit op rechts”, schrijven zij, verwijzend naar de onwil om met andere fracties te onderhandelen. Ze zien juist mogelijkheden met het huidige minderheidskabinet om concrete resultaten voor kiezers te behalen als er samengewerkt wordt.
Brandbrief-politiek in de fractie
De vier ingediende punten – evaluatie van het verkiezingsverlies, meer samenwerking in het parlement, democratisering van de partijstructuur en bredere profilering van Kamerleden – werden dinsdag aan de orde gesteld tijdens een fractievergadering. Volgens ingewijden verliep de bijeenkomst “heftig” en werd deze geschorst voor beraad.
Minstens 9 van de 26 PVV‑Kamerleden zouden kritisch staan tegenover Wilders’ stijl van leidinggeven en de koers van de partij. De opstellers willen over elk punt nog dezelfde dag stemmen binnen de fractie: „Daarom graag nu en vandaag over de volgende punten uitgebreid spreken en omdat het een koerswijziging betreft over elk punt na afronding beraadslaging stemmen.”