Premier Rob Jetten heeft weinig reden tot tevredenheid na de nieuwste politieke peiling van EenVandaag en Verian. De drie regeringspartijen D66, VVD en CDA leveren gezamenlijk flink in. Ondertussen profiteren verschillende rechtse oppositiepartijen van de verschuivingen onder de kiezers.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 wist D66 nog 26 zetels te bemachtigen. Daarmee eindigde de partij van Jetten nipt voor de PVV, die eveneens op 26 zetels uitkwam. Het verkiezingsresultaat vormde uiteindelijk de basis voor een minderheidskabinet met VVD en CDA.
Een jaar later ziet het politieke landschap er behoorlijk anders uit. Volgens de nieuwste peiling zou D66 bij verkiezingen op dit moment nog slechts 14 zetels behalen. Dat betekent een verlies van maar liefst twaalf zetels ten opzichte van de vorige verkiezingen.
Coalitiepartijen zakken verder weg
Niet alleen D66 heeft het moeilijk. Ook de andere twee regeringspartijen kunnen weinig positieve conclusies trekken uit de peiling. De VVD komt uit op 16 zetels, terwijl het CDA eveneens op 14 zetels blijft steken.
Gezamenlijk zijn de drie coalitiepartijen daarmee nog goed voor 44 zetels in de Tweede Kamer. Dat is aanzienlijk minder dan de 76 zetels die nodig zijn voor een parlementaire meerderheid.
De cijfers onderstrepen de lastige politieke positie waarin het kabinet-Jetten zich bevindt. De regeringspartijen zijn voor hun plannen afhankelijk van steun uit de oppositie, terwijl hun gezamenlijke electorale positie onder druk staat.
Rechtse partijen boeken winst
Waar de regeringspartijen terrein verliezen, laten verschillende partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum juist groei zien.
De PVV van Geert Wilders zou volgens de peiling momenteel 21 zetels behalen. JA21 stijgt naar 16 zetels en Forum voor Democratie komt uit op 13 zetels. De partij van Lideweij de Vos stijgt dus met drie zetels naar 13.
Deze drie partijen zijn daarmee samen goed voor 50 zetels. Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen behaalden zij gezamenlijk nog 42 zetels. Wanneer ook de SGP en BBB worden meegerekend, komt dit blok uit op 54 zetels.
Partij van Jesse Klaver bovenaan
Opvallend genoeg is niet de PVV of D66 momenteel de grootste partij in de peilingen. Die positie is weggelegd voor PRO, de partij van Jesse Klaver.
PRO staat volgens de nieuwste cijfers op 28 zetels. Daarmee blijft de partij op hetzelfde niveau als een maand geleden, toen eveneens 28 zetels werden voorspeld.
Voor Jetten betekenen de cijfers een nieuwe politieke uitdaging. Hoewel peilingen geen verkiezingsuitslagen zijn, laten ze wel zien dat de regeringspartijen op dit moment aanzienlijk minder kiezers weten te overtuigen dan bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen.