De interne crisis binnen de PVV heeft een nieuw dieptepunt bereikt: zeven van de 26 PVV‑Kamerleden hebben hun vertrek uit de fractie aangekondigd, nadat zij openlijk kritiek hadden geuit op de koers en de manier van leidinggeven door partijleider Geert Wilders.
De breuk volgt op een tumultueuze fractievergadering waarin de onvrede al in scherpe bewoordingen was vastgelegd in een brandbrief — een zeldzaam moment van openlijke oppositie binnen de partij.
Dit zijn de zeven namen die vertrekken: Tamara ten Hove, Annelotte Lammers, Nicole Moinat, Shanna Schilder, René Claassen, Hidde Heutink en Gidi Markuszower.
Volgens de NOS nemen de zeven Kamerleden hun zetel mee en gaan ze een eigen fractie beginnen. De PVV raakt daardoor meer dan een kwart van zijn zetels kwijt.
Kritiek op Wilders’ leiderschap en koers
De vertrekkende PVV’ers legden in aanloop naar de vergadering een document voor waarin zij ingrijpende koerswijzigingen eisten die direct moesten ingaan. Zij vinden dat de fractie te weinig concrete resultaten heeft geboekt voor de kiezer en spreken hun grote zorg uit over de dominante rol van Wilders als enig partijlid.
In de brandbrief, in handen van De Telegraaf, klonk al scherpe kritiek op Wilders’ aanpak tijdens de verkiezingscampagne van vorig jaar. Volgens de critici “viel de campagne stil omdat de lijsttrekker er geen zin meer in had”. Wilders was — mede door veiligheidsproblemen — grotendeels afwezig tijdens de campagne en zegde vele interviews en debatten af, wat door de critici als een van de oorzaken van het verlies van elf zetels werd genoemd.
Gevaar voor continuïteit en toekomst van de partij
De vertrekkende Kamerleden stellen in hun kritiek dat de continuïteit van de fractie en de belangen van de kiezers niet afhankelijk mogen zijn van de besluiten van één persoon. “Wilders moet zich committeren aan de beoogde koerswijzigingen, startend per vandaag”, aldus het document.
De kwestie van het PVV‑lidmaatschap speelt hierbij een centrale rol. Sinds de oprichting is Wilders het enige officiële lid van de PVV, wat hem vrijwel onbeperkte zeggenschap geeft over de koers van de partij. De rebellen zien dit als een structureel probleem dat niet alleen de interne democratie belemmert, maar het voortbestaan van de partij op de lange termijn in gevaar brengt.
Onvrede over politieke stijl en praktische resultaten
Naast organisatorische kritiek uiten de vertrekkende Kamerleden ook inhoudelijke bezwaren tegen de politieke stijl van Wilders. Zij vinden dat de partij zich teveel richt op provocaties, zoals het plaatsen van beledigende uitingen over islamitische symbolen op X, en te weinig op het oplossen van concrete problemen van kiezers. Volgens hen heeft de PVV veel meer potentieel dan alleen scherpe islamkritiek.
In de eerdere brandbrief werd ook al opgeroepen tot meer samenwerking binnen het parlement om “concrete resultaten voor onze kiezers binnen te halen”. De critici wezen erop dat de PVV zichzelf vaak buitensluit door geen gesprekken aan te willen gaan met andere partijen, terwijl er juist kansen zouden liggen om in het huidige politieke landschap met een minderheidskabinet zaken te doen.
Wilders verrast door vertrek
Geert Wilders toonde zich in de gangen van de Tweede Kamer verrast door het besluit van de zeven Kamerleden om op te stappen. Hij zei dat er de afgelopen weken juist gesprekken waren geweest over de koers en dat de critici toen met de voorstellen hadden ingestemd. Op de vraag of de vertrekkende Kamerleden hun zetels meenemen, antwoordde Wilders: “Dat weet ik niet maar ik vrees van wel ja.”
Met het vertrek van deze zeven fractieleden dreigt de PVV een kwart van zijn zetels in de Tweede Kamer kwijt te raken, een klap die de partijpositie significante politieke en organisatorische gevolgen kan hebben.