Geert Wilders wil geen vragen beantwoorden over de gelekte appjes tussen hem en oud-fractiegenoot Gidi Markuszower. De partijleider van PVV sneert naar een journalist die hem daar kritisch over ondervraagt
“Ik ga niet reageren op berichten die privé waren en naar buiten zijn gekomen”, zegt Wilders dinsdag. “Ik zou ze alleen maar belonen als ik erop in zou gaan.” Met ‘ze’ doelt Wilders op de ex-PVV’ers die zich eind januari afsplitsten van zijn partij. Onder leiding van Markuszower vormen zij inmiddels de zevenkoppige Groep Markuszower.
Wilders geeft verder aan dat hij nog steeds inhoudelijk niets kan zeggen over de vermeende terreurdreiging in zijn richting, die hij opvoerde als reden om televisiedebatten over te slaan richting de Tweede Kamerverkiezingen.
Een journalist vraagt vervolgens of Wilders nu niet hetzelfde doet, door ‘misbruik te maken van de situatie’ en die weer op te voeren als reden om niks te zeggen. “Nou, het is de waarheid. Ik hoop dat u nooit in die situatie komt, met uw grote mond.”
Voor de camera van SBS6 toont ook PVV-Kamerlid Dion Graus zich fel, als hij wordt gevraagd naar de gelekte berichten. “Ik voorspelde dit al, toen ik zei dat het ‘muiters en ratten’ zijn. Dat blijkt nu weer. Eén dolk is niet voldoende, het moeten er zeven zijn. Ik ben blij dat ze zijn opgetieft.”
Gelekte berichten over verkiezingsdebatten
De Volkskrant kreeg vorige week inzage in de berichten die Wilders en Markuszower elkaar stuurden. Daaruit zou blijken dat Wilders vorig jaar oktober wilde dat Markuszower ‘een list’ zou verzinnen, zodat hij onder de televisiedebatten in aanloop naar de verkiezingen uit kon komen. ‘Please, please please’, schreef Wilders volgens de krant.
Markuszower bevestigt dat hij ‘een paar weken geleden’ de privéberichten heeft gedeeld met de krant. Dat gebeurde op een moment dat hij ‘emotioneel anders in de wedstrijd zat dan vandaag de dag’. Spijt heeft hij naar eigen zeggen niet. “Ik denk niet dat dat nodig is. Had ik het nog een keer gedaan? I don’t know.”
Hij verwijst daarbij naar oud-VVD-leider Frits Bolkestein, die hij omschrijft als ‘de oude leermeester van Geert Wilders’. Volgens Markuszower hoort bij politiek soms een bepaalde mate van hardheid. “Dat middel van bruutheid wordt soms door de een gebruikt en soms door de ander. En blijkbaar ook door mij dan.” Ondanks alles zegt hij ‘nog wel gewoon contact’ te hebben met Wilders.
Afzegging debat bij RTL
Uiteindelijk zegde Wilders het eerste verkiezingsdebat bij RTL af. Aanleiding was de aanhouding van jihadistische jongeren in België, die het volgens berichtgeving naast de Belgische premier Bart De Wever ook op de PVV-leider gemunt zouden hebben.
Hoewel de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) geen ‘restdreiging’ zag en RTL extra veiligheidsmaatregelen wilde treffen, had Wilders er naar eigen zeggen ‘een slecht gevoel’ bij. Dinsdag benadrukte hij dat er ‘meer speelde’. “Ik zou willen dat ik alles zou kunnen vertellen wat er toen speelde, maar dat kan en mag ik niet.” Volgens hem is het ‘bezijden de waarheid’ dat de Belgische terreurdreiging als smoes is gebruikt.
Ook Markuszower wil die conclusie niet trekken. “Die koppeling heb ik niet gemaakt.” Wel zegt hij: “Het enige waarover ik kan getuigen is dat er naar smoesjes werd gezocht.”
Door de afwezigheid van Wilders nam D66-leider Rob Jetten zijn plek in tijdens het debat. In de peilingen zakte de PVV daarna terug, terwijl D66 de grootste partij werd.
Twijfels over campagnebeslissing
Voormalig PVV-campagneleider Hidde Heutink, nu lid van de Groep Markuszower, spreekt van ‘twijfels’ over de reden die Wilders gaf om niet aan het debat deel te nemen. “Het kwam wel érg gelegen.” Hij zegt teleurgesteld te zijn in de partijleider.
“Zo’n dreiging overkomt je. De vraag is hoe je ermee omgaat”, stelt Heutink. Daarbij wijst hij erop dat De Wever ‘gewoon aan het werk’ ging. “Zo kun je ermee omgaan of je kunt ermee omgaan op de manier zoals toen bij de PVV is gebeurd.”
Volgens Heutink ‘is er nooit een legitieme reden om een heel groot campagnedebat een paar weken voor de verkiezingen af te zeggen’. “Tenzij je natuurlijk halfdood op bed ligt, dan kan ik me voorstellen dat dat heel ingewikkeld wordt. Maar dan kun je altijd een vervanger sturen”, wordt hij geciteerd door het Algemeen Dagblad.
De weigering van Wilders om de verkiezingscampagne te evalueren, was voor de afgesplitste PVV’ers mede reden om de fractie te verlaten. Heutink stelt dat de campagne niet ‘in het belang van de kiezers’ is gevoerd. “Feit is dat er in die campagne niet heel veel is gebeurd.”