Premier Rob Jetten is zondag in de Oekraïense hoofdstad Kyiv voor overleg met president Volodymyr Zelensky. Tijdens het bezoek wil de minister-president onder meer proberen de hoogopgelopen ruzie tussen Oekraïne en EU-lidstaat Hongarije te helpen kalmeren.
De spanningen tussen Kyiv en Boedapest zijn de afgelopen dagen flink opgelopen en vormen een belangrijk gespreksonderwerp tijdens het overleg met Zelensky. Volgens Jetten hebben beide landen zich de afgelopen tijd ‘vrij stevig uitgelaten’ en is het belangrijk dat de situatie nu weer tot rust komt. Dat zei hij volgens het Algemeen Dagblad in de trein richting Kyiv.
Voor Jetten is het zijn tweede buitenlandse reis sinds zijn aantreden als premier, na een bezoek aan Brussel. Door zo snel naar Oekraïne te gaan wil hij onderstrepen dat het nieuwe kabinet de nauwe samenwerking met het land wil voortzetten. Vorig weekend waren ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Dilan Yeşilgöz (Defensie) ook al in Kyiv.
Ruzie over olie via Droezjba-pijpleiding
De ruzie tussen Oekraïne en Hongarije draait om de Droezjba-pijpleiding, die Hongarije voorziet van goedkope Russische olie. Volgens Oekraïne is de pijpleiding beschadigd geraakt door een Russische aanval, maar de Hongaarse regering vermoedt dat de olietoevoer bewust wordt tegengehouden.
De Hongaarse premier Viktor Orbán blokkeert inmiddels een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne zolang de oliestroom niet wordt hersteld. Zelensky reageerde daarop met een dreigement richting Orbán, wat bij de Europese Commissie slecht viel. Brussel noemde die uitspraken ‘onaanvaardbaar”’
Jetten wil impasse doorbreken
Volgens Jetten spelen ook binnenlandse politieke belangen een rol in het conflict. Volgende maand zijn er verkiezingen in Hongarije en Orbán staat volgens peilingen achter.
De premier benadrukt dat de situatie moet ‘kalmeren’, omdat de lening van 90 miljard euro volgens hem cruciaal is voor Oekraïne. Tijdens zijn bezoek wil hij met Zelensky bespreken hoe de huidige impasse kan worden doorbroken.
Eerder telefonisch contact tussen Jetten en Zelensky
Jetten en Zelensky spraken elkaar kort na het aantreden van de premier al telefonisch. Jetten maakte toen bekend dat hij op zijn eerste dag als minister-president direct contact opnam met de Oekraïense president.
Een deel van het telefoongesprek werd door Jetten gedeeld op sociale media. Daarin feliciteert Zelensky hem met de start van het nieuwe kabinet en spreekt hij zijn waardering uit voor de Nederlandse steun aan Oekraïne. Ook nodigt hij de premier uit om Kyiv te bezoeken.
Tijdens het gesprek benadrukte Jetten het belang van die steun. “Het was heel indrukwekkend om de veerkracht van het Oekraïense volk te zien na jaren van Russische agressie. Jullie strijden niet alleen voor jullie eigen veiligheid en vrijheid, maar ook voor de Europese waarden”, zei hij.
De premier maakte daarbij duidelijk dat Nederland Oekraïne blijft steunen. “Jullie verdienen onze steun. Ik ben blij om u te spreken op mijn eerste dag als premier en wil benadrukken dat u kunt rekenen op de steun van het nieuwe kabinet voor vrede, veiligheid en stabiliteit in Oekraïne.”
Oekraïne dankbaar voor Nederlandse steun
Ook via een verklaring van de Oekraïense ambassade in Nederland werd ingegaan op het gesprek. Daarin wordt Zelensky geciteerd: “Ik heb de premier van Nederland, Rob Jetten, gefeliciteerd met zijn aantreden en hem succes en doortastende stappen gewenst.”
De Oekraïense president sprak in dezelfde verklaring zijn dankbaarheid uit. “Wij zijn Nederland en het Nederlandse volk dankbaar voor hun sterke steun aan Oekraïne vanaf het allereerste begin van de grootschalige Russische invasie.”
Volgens de ambassade ging het gesprek onder meer over militaire en civiele hulp. “We bespraken de meest urgente behoeften van Oekraïne – raketten voor luchtafweersystemen en energieapparatuur.”
Vier jaar na de Russische invasie
Het telefoongesprek vond plaats in aanloop naar een symbolisch moment: vier jaar na het begin van de grootschalige Russische invasie van Oekraïne. Rond die datum nam Jetten ook deel aan overleg met internationale leiders die Oekraïne blijven steunen.
Op sociale media benadrukte hij het bredere belang van de oorlog. “Oekraïne vecht elke dag voor zijn vrijheid. En de oorlog in Oekraïne gaat over de veiligheid van Europa als geheel.”ruzies-hongarije-oekraine