De dood van twee tieners in Capelle aan den IJssel zorgt niet alleen voor diepe rouw, maar ook voor politieke opschudding in Den Haag. In de Tweede Kamer groeit de steun voor een verbod op het verspreiden van beelden van slachtoffers, nadat filmpjes van de overleden jongeren massaal online verschenen.
De twee slachtoffers, een 16-jarige jongen en een 14-jarig meisje, kwamen deze week om het leven door suïcide bij de flat aan de Purmerhoek. Hun lichamen werden daarna gefilmd en de beelden werden verspreid op sociale media.
Kamer wil harde aanpak na ‘afschuwelijke’ beelden
Een meerderheid in de Kamer neigt naar steun voor een wetsvoorstel van Songül Mutluer (PRO) en Jeltje Straatman (CDA). Wie beelden van slachtoffers openbaar maakt of verspreidt, kan straks maximaal één jaar cel krijgen of een boete tot 9000 euro.
Volgens Straatman is de maatregel hard nodig. “Afschuwelijk”, zegt ze volgens De Telegraaf over de situatie in Capelle. “Mensen grijpen eerder naar hun telefoon dan dat ze de hand uitsteken naar het slachtoffer.”
Ook Mutluer spreekt van een zorgwekkende ontwikkeling. “Trauma’s worden opengereten en soms zien familieleden eerder de beelden dan dat ze zijn geïnformeerd over bijvoorbeeld een ongeval of misdrijf waarbij een naaste betrokken is. Je ziet ook dat hulpverleners bij ongevallen of misdrijven worden gehinderd door filmende omstanders die allemaal voor het beste shot gaan.”
‘Sensatiezucht voor een paar clicks’
Volgens de initiatiefnemers is er sprake van een bredere trend. Het filmen van slachtoffers bij incidenten gebeurt al langer en leidt regelmatig tot verontwaardiging.
Mutluer hekelt de motivatie achter het gedrag. “Sensatiezucht voor een paar clicks.”
Straatman benadrukt dat morele oproepen tot nu toe onvoldoende effect hebben gehad. “Mensen hebben niet door wat de impact is van hun gedrag. Het gaat erom om nu eens een norm te stellen dat dit respectloos is. Je helpt óf je belt de politie, maar je gaat niet filmen voor clicks. Die norm moet worden gesteld.”
Vergelijkbare incidenten
Het probleem is niet nieuw. Eerder ontstond ophef toen beelden van een overleden vrouw na een aanrijding in Nijmegen werden gedeeld. Ook in Almelo gingen beelden van een overleden tiener rond op sociale media.
In 2021 werden zelfs beelden van de neergeschoten misdaadjournalist Peter R. de Vries online verspreid, wat leidde tot landelijke verontwaardiging.
Steun groeit, maar niet iedereen is overtuigd
Het wetsvoorstel lijkt op een Kamermeerderheid af te stevenen. Partijen als JA21, BBB, ChristenUnie, 50Plus en Volt hebben al aangegeven waarschijnlijk voor te stemmen. Ook PVV en SGP tonen ‘veel sympathie’, maar hebben nog geen definitief standpunt ingenomen.
De VVD wil zich nog niet uitspreken. D66 steunt het doel, maar heeft nog vragen. Kamerlid Mahjoub Mathlouti zegt: “Extra leed dat ontstaat door online beelden is onacceptabel.”
Tegelijkertijd wijst hij op mogelijke complicaties. “De huidige vorm roept ook vragen op, bijvoorbeeld over strafbaarheid in kleine kring en de ruimte voor de journalistiek.”