Donald Trump lijkt zijn geduld met Iran volledig te hebben verloren. De Amerikaanse president zei woensdag tijdens de NAVO-top in Ankara dat de Verenigde Staten Iran mogelijk vanavond opnieuw zullen aanvallen. Dat deed hij zichtbaar geïrriteerd, naast de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Volgens Trump hebben de VS Iran afgelopen nacht al zwaar geraakt. “We hebben ze vannacht heel hard geraakt, heel erg hard”, zei hij tegen verslaggevers. Daarna volgde meteen een nieuwe dreiging: de VS zullen Iran ‘waarschijnlijk vanavond opnieuw hard raken’
“Ik heb ze een kleine waarschuwing gegeven, we gaan ze vanavond opnieuw hard raken”, kondigde de president aan. Daarmee lijkt de kans op een nieuwe militaire escalatie tussen Washington en Teheran opnieuw fors toegenomen.
Trump ziet akkoord met Iran verder uit beeld raken
De toon van Trump was woensdag duidelijk harder dan de afgelopen weken. Waar hij eerder nog sprak over mogelijke vooruitgang in de onderhandelingen, klonk hij nu veel somberder over de kans op een deal met Iran.
“We zullen zien hoe het allemaal uitpakt”, zei Trump. “Ik ben niet blij met ze.” Volgens de Amerikaanse president houdt Iran zich niet aan gemaakte afspraken. Hij beschuldigde Teheran ervan de overeenkomst ‘iedere dag’ te schenden. Ook zei hij dat de Iraniërs ‘liegen’ en ‘bedriegen’.
Op de vraag of zijn eerdere uitspraak dat het staakt-het-vuren ‘voorbij’ is betekent dat de oorlog volledig is hervat, gaf Trump geen rechtstreeks antwoord. Wel maakte hij duidelijk dat hij niet langer zeker weet of een akkoord met Iran nog mogelijk is.
“Ze zullen onder onze deal nooit een kernwapen bouwen, maar ik weet niet of we een deal gaan krijgen”, zei Trump. “Misschien doen we het gewoon zonder deal, want weet je wat: dat is makkelijker.”
Trump noemt leiders Iran opnieuw ‘knettergek’
De Amerikaanse president herhaalde woensdag dat Iran volgens hem nooit een kernwapen mag krijgen. Tegelijk benadrukte hij dat het hem niet om een machtswisseling in Teheran zou gaan.
“Mijn hele punt draait niet om regimeverandering”, zei Trump. Volgens hem hebben de VS ‘veel vooruitgang geboekt’ bij het terugdringen van het Iraanse nucleaire programma.
Ook haalde Trump opnieuw fel uit naar de Iraanse leiding. Hij zei dat Iran niet langer ‘de pestkop’ van het Midden-Oosten is en noemde de leiders van het land opnieuw ‘knettergek’
Eerder op woensdag verklaarde Trump de overeenkomst al voorbij
Eerder op woensdag liet Trump ook al merken dat hij weinig vertrouwen meer heeft in de onderhandelingen met Iran. Toen hij naast NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte zat, kreeg hij de vraag of de overeenkomst met Iran nog overeind staat.
“Ik denk dat het voorbij is”, antwoordde Trump toen. Daarna haalde hij hard uit naar Teheran: “Het is tuig. Het zijn zieke mensen. Wat mij betreft is het gewoon tijdverspilling om met ze te onderhandelen.”
Die uitspraken kwamen na een nieuwe ronde van geweld tussen de VS en Iran. Het Amerikaanse leger voerde afgelopen nacht aanvallen uit op Iraanse doelen. Volgens de VS werden meer dan tachtig doelen geraakt, waaronder luchtafweersystemen, commandonetwerken en kleine boten van de Islamitische Revolutionaire Garde.
Iran reageerde woensdagochtend vroeg met aanvallen op Amerikaanse militaire bases in Koeweit en Bahrein.
Staakt-het-vuren stond al langer onder druk
De spanningen rond Iran liepen de afgelopen weken al stevig op. Vorige maand tekenden Iran en de Verenigde Staten nog een intentieverklaring die uiteindelijk tot een vredesovereenkomst moest leiden. Onderdeel daarvan was een staakt-het-vuren.
In de praktijk werd dat bestand volgens de VS herhaaldelijk geschonden. Ook de onderhandelingen over een definitief akkoord kwamen nauwelijks vooruit. Door Trumps nieuwe dreiging lijkt de diplomatieke route verder onder druk te staan.
In Washington ligt de kwestie bovendien gevoelig. Binnen Trumps eigen Republikeinse Partij waren er al zorgen over de Amerikaanse betrokkenheid bij het conflict. Een nieuwe aanval op Iran kan die discussie verder aanwakkeren, zeker als het staakt-het-vuren definitief instort.