De spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran lopen opnieuw verder op. In de nacht van donderdag op vrijdag voerden de Amerikanen voor de zesde nacht op rij aanvallen uit op Iraanse doelen. Iran reageerde daarop met aanvallen in zeven landen in de regio. Tegelijkertijd houden beide partijen de deur voor diplomatiek overleg nog op een kier.
VS breiden aanvallen op Iran verder uit
Volgens verschillende internationale media en De Telegraaf hebben de Verenigde Staten tijdens de nieuwste aanvalsgolf tientallen doelen in Iran geraakt. Daarbij zouden onder meer bruggen, een treinstation, een vliegveld en een communicatietoren doelwit zijn geweest.
Met deze nieuwe aanvallen zet Washington de militaire druk op Teheran verder op. Het is inmiddels de zesde opeenvolgende nacht waarin Amerikaanse strijdkrachten doelen in Iran aanvallen.
Iran reageert met aanvallen in zeven landen
Iran breidde als reactie zijn militaire acties uit naar meerdere landen in de regio. Volgens berichten werden doelen aangevallen in Oman, Qatar, Bahrein, Koeweit, Irak, Syriƫ en Jordaniƫ.
Bahrein, Koeweit en Qatar meldden vrijdag dat Iraanse aanvallen zijn onderschept. Over eventuele schade of slachtoffers is nog weinig bekend.
Opvallend is dat Iran zich vooralsnog lijkt te onthouden van aanvallen op Saoedi-ArabiĆ«, de Verenigde Arabische Emiraten en IsraĆ«l. De Telegraaf wijst erop dat een directe aanval op deze landen het risico op een veel grotere regionale oorlog aanzienlijk zou vergroten: de Saoedi’s en Emiraten worden gezien als de militair sterkste golfstaten, terwijl Iran ook de eventuele vergeldingsacties van IsraĆ«l vreest.
Trump dreigt met aanvallen op cruciale infrastructuur
Ondanks de voortdurende aanvallen hebben de Verenigde Staten belangrijke doelen zoals de Iraanse hoofdstad Teheran, grote militaire bases en essentiƫle energievoorzieningen nog niet aangevallen.
President Donald Trump waarschuwde deze week echter dat daar verandering in kan komen als er geen diplomatieke doorbraak wordt bereikt. Volgens hem staan onder meer elektriciteitscentrales en strategische bruggen op de lijst van mogelijke doelwitten.
Trump liet tegelijkertijd weten dat onderhandelingen nog altijd mogelijk zijn als Iran bereid is opnieuw aan tafel te komen.
Iran waarschuwt voor vergeldingsacties
Teheran heeft op zijn beurt gewaarschuwd dat een aanval op de cruciale energie-infrastructuur zal leiden tot vergeldingsmaatregelen tegen belangrijke installaties in de Golfstaten.
Daarnaast bestaat de vrees dat Iran zijn bondgenoten, de Houthi’s in Jemen, opdracht kan geven om de zeestraat Bab al-Mandab te blokkeren. Die vaarroute vormt samen met de Straat van Hormuz een van de belangrijkste handelsroutes voor olie- en gastransport. Een langdurige verstoring kan grote gevolgen hebben voor de wereldeconomie en de energieprijzen.
Golfstaten proberen verdere escalatie te voorkomen
De Golfstaten proberen ondertussen achter de schermen verdere escalatie te voorkomen. Zij hebben al te maken met de gevolgen van de vrijwel stilgevallen scheepvaart door de Straat van Hormuz en vrezen dat een uitbreiding van het conflict buitenlandse investeringen, toerisme en de regionale economie verder zal schaden.
Ook de veiligheid van waterinstallaties en andere vitale infrastructuur baart de landen grote zorgen.
Diplomatie blijft voorlopig een optie
Ondanks de oplopende militaire spanningen lijkt een diplomatieke oplossing nog niet volledig uit beeld verdwenen. Bemiddelaars zoals Qatar en Pakistan proberen beide partijen opnieuw aan de onderhandelingstafel te krijgen. Ook China heeft de Verenigde Staten en Iran opgeroepen de gevechten te staken en het overleg te hervatten.
Toch blijven de inhoudelijke verschillen groot. Vooral de Iraanse controle over de Straat van Hormuz en het Iraanse nucleaire programma vormen belangrijke struikelblokken. Iran heeft opnieuw benadrukt dat het geen buitenlandse inmenging in de strategische zeestraat zal accepteren.
Voorlopig lijkt het conflict zich daarmee op een gevaarlijk kantelpunt te bevinden, waarbij zowel verdere militaire escalatie als een hervatting van diplomatieke gesprekken nog tot de mogelijkheden behoren.