De politieke spanningen binnen de coalitie lopen verder op. VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans heeft donderdag tijdens het debat in de Tweede Kamer hard uitgehaald naar de belastingdeal die coalitiepartners D66 en CDA hebben gesloten met PRO en Volt.
Volgens Brekelmans is de VVD overvallen door de afspraken, die onder meer leiden tot een extra belasting voor vermogende Nederlanders. Hij trekt nu een duidelijke grens: als het omstreden amendement wordt aangenomen, stemt de VVD tegen het volledige belastingplan.
Brekelmans haalt hard uit naar coalitiepartners
Na de lunchpauze gingen alle ogen in de Tweede Kamer richting Ruben Brekelmans. De VVD-fractievoorzitter moest duidelijkheid geven over de toekomst van de coalitie, nadat D66 en CDA woensdag buiten de VVD om een belastingakkoord hadden gesloten met PRO en Volt.
Brekelmans liet er vanaf het begin geen misverstand over bestaan dat zijn partij woedend is. Hij begon zijn bijdrage met een nadrukkelijke verdediging van Nederlandse ondernemers.
„Als zij niet meer ondernemen, dan valt het land stil. We hebben meer investeringen nodig, niet minder. De VVD staat voor deze ondernemers.”
Volgens Brekelmans staat de nieuwe belastingdeal haaks op die uitgangspunten. Vooral de extra belasting voor vermogende Nederlanders en de gevolgen voor ondernemers zijn de VVD een doorn in het oog.
De fractievoorzitter herhaalde bovendien de woorden van VVD-prominent Dilan Yesilgöz, die woensdagavond al aangaf dat de partij volledig was overvallen door de afspraken.
„De kranten waren al geïnformeerd, de persconferentie gepland. We kunnen niet met deze deal instemmen. Schadelijk voor mensen, ondernemers en onze economie. En het druist in tegen het coalitieakkoord.”
VVD dreigt tegen volledig belastingplan te stemmen
De grote vraag was welke consequenties Brekelmans aan de ontstane situatie zou verbinden. De VVD had eerder al gesproken over de noodzaak van een fundamentele reset binnen de coalitie.
Ook donderdag bleef Brekelmans daarbij. „De fundamentele reset is nodig”, verklaarde hij. Volgens de VVD gaat het amendement van PRO rechtstreeks in tegen de afspraken die de coalitiepartijen eerder met elkaar hebben gemaakt.
PVV-leider Geert Wilders wilde vervolgens weten of de VVD bereid is daadwerkelijk consequenties te verbinden aan het optreden van D66 en CDA.
„Verbindt u daar nou consequenties aan? Als CDA en D66 toch voor het amendement instemmen?”, vroeg Wilders.
Het antwoord van Brekelmans was duidelijk. „Als het amendement wel of niet wordt aangenomen, dan is de vraag wat dat betekent voor het belastingplan. Als het amendement van PRO wordt aangenomen, dan gaat de VVD tegen het belastingplan stemmen.” In dat geval is het aannemelijk dat het kabinet valt, al wil Brekelmans dat nog niet bevestigen.
Daarmee gaat de VVD een stap verder dan alleen verzet tegen de extra belasting voor vermogende Nederlanders. De partij dreigt nu het complete belastingplan af te wijzen als de omstreden maatregel wordt aangenomen.
Dat is opvallend, omdat D66 en CDA met de nieuwe afspraken juist een meerderheid voor de belastingplannen van volgend jaar hadden veiliggesteld. Die meerderheid zou volgens de eerder gemaakte afspraken zowel in de Tweede als in de Eerste Kamer bestaan.
Wilders wil weten of VVD uit kabinet stapt
Geert Wilders nam geen genoegen met alleen de aankondiging dat de VVD mogelijk tegen het belastingplan stemt. De PVV-leider wilde weten waarom Brekelmans niet verder gaat en zijn partij uit het kabinet laat stappen.
Op die vraag gaf de VVD-fractievoorzitter echter geen direct antwoord.
Daarmee blijft voorlopig onduidelijk hoe ver de VVD bereid is te gaan als D66 en CDA vasthouden aan hun afspraken met PRO en Volt. Het vertrouwen tussen de coalitiepartners lijkt in ieder geval ernstig beschadigd.
Wilders had eerder op de dag al vernietigend uitgehaald naar de coalitie. Volgens hem is er nauwelijks nog sprake van een functionerende samenwerking.
„Deze coalitie is de facto dood, alleen de begrafenis moet nog plaatsvinden”, verklaarde hij.
Ook premier Rob Jetten moest het ontgelden. Volgens Wilders is er „niemand die dat zooitje coördineert”. Over de VVD zei hij dat de partij zich door haar coalitiepartners laat „piepelen”.
D66 ontkent dat VVD werd overvallen
Opvallend is dat D66 een heel andere lezing geeft van de gebeurtenissen rond de belastingdeal.
D66-fractievoorzitter Jan Paternotte verklaarde eerder tijdens het debat dat Brekelmans wel degelijk op de hoogte was van de gesprekken met PRO.
Volgens Paternotte had hij de VVD-fractievoorzitter afgelopen weekend al verteld dat er gesprekken zouden plaatsvinden met Jesse Klaver.
„Ik heb dit weekend gezegd tegen de heer Brekelmans dat we gesprekken zouden gaan voeren met de heer Klaver. Toen wij er gisteren uit waren, zijn we praktisch direct naar de heer Brekelmans gegaan om te zeggen dat we eruit waren.”
Dat gesprek zou woensdag rond 13.00 uur hebben plaatsgevonden. Brekelmans knikte toen Paternotte dat tijdstip noemde. Ongeveer een uur later werd de belastingdeal wereldkundig gemaakt.