De strafzaak tegen voormalig profvoetballer Quincy Promes is in hoger beroep in een nieuwe fase beland. Tijdens een inleidende zitting bij het gerechtshof in Amsterdam werd duidelijk dat de verdediging een andere koers vaart dan eerder in de procedure. Promes, die eerder grotendeels zweeg, is nu bereid om verklaringen af te leggen over zowel de steekpartij als de verdenkingen van drugssmokkel. Tijdens de rechtszaak liepen de gemoederen dinsdag hoog op. Advocaat Carry Knoops moest zelfs hard ingrijpen.
De zaak kent twee onderdelen: de steekpartij tijdens een familiefeest in Amsterdam Zuidoost en de vermeende betrokkenheid bij de invoer van ruim 1300 kilo cocaïne via de haven van Antwerpen in januari 2020. Promes werd eerder veroordeeld tot 7,5 jaar cel. In hoger beroep probeert zijn nieuwe verdediging dat oordeel aan te vechten.
Nieuwe advocaten en gewijzigde proceshouding
Promes heeft recent afscheid genomen van zijn eerdere advocaten en wordt nu bijgestaan door Geert-Jan en Carry Knoops. Volgens Carry Knoops heeft die wissel geleid tot een andere opstelling van de voetballer. Na meerdere gesprekken heeft Promes besloten meer openheid van zaken te geven.
Die verandering werd ook zichtbaar tijdens de zitting. Waar hij eerder gebruikmaakte van zijn zwijgrecht, gaf hij nu aan bereid te zijn om vragen te beantwoorden.
Over de verdenkingen van drugssmokkel zei hij expliciet dat zijn proceshouding is veranderd en dat hij wil verklaren, mits zijn advocaten daarbij aanwezig zijn.
Tegelijkertijd gaf hij aan dat hij zich overvallen voelde door het moment waarop het hof hem daarover bevroeg, mede vanwege de aanwezigheid van media. Volgens de voorzitter is dat echter geen nieuw onderwerp en heeft de openbaarheid van de zitting een duidelijke functie.
Verdediging: geen betrokkenheid bij cocaïnesmokkel
De advocaten van Promes betwisten nadrukkelijk dat hij betrokken was bij drugssmokkel. Carry Knoops stelde dat hij “helemaal niks te maken” heeft met de invoer van cocaïne. De verdediging zegt te kunnen aantonen waar Promes zich bevond en stelt dat er onvoldoende bewijs is dat hij betrokken was bij de communicatie die in het dossier centraal staat.
Advocate Eva Dekker richtte zich in haar pleidooi vooral op die communicatie. Volgens haar is Promes veroordeeld op basis van berichten die zijn verstuurd via een account dat aan hem is gekoppeld, zonder dat is vastgesteld dat hij daadwerkelijk de verzender was. Ze noemde de informatie waarop de rechtbank zich baseerde “onbetrouwbaar en onvolledig”.
Ook wees Dekker op het gebruik van de nickname ‘fantasma’, die volgens haar door iedereen gekozen kan worden. Daarnaast pleitte ze voor nader onderzoek naar de berichten, inclusief metadata en de identiteit van andere deelnemers aan de gesprekken.
Zonder die gegevens is er volgens de verdediging geen sprake van een eerlijk proces met gelijke middelen.
Steekpartij: beroep op noodweer en gemoedsopwelling
Naast de drugszaken staat ook de steekpartij centraal. Volgens de verdediging vond die plaats in een chaotische situatie tijdens een feest, waarbij meerdere mensen slaags raakten. Promes zou één keer hebben gestoken met een aardappelschilmesje, nadat hij zelf werd aangevallen.
De aanleiding voor het conflict zou liggen in een eerdere diefstal van familiejuwelen door een ver familielid. Volgens de advocaten leidde die voorgeschiedenis tot een hevige gemoedsopwelling bij Promes.
In een telefoongesprek na het incident zou hij hebben gezegd: “Iedereen vergeeft me, maar ik kon ’t niet laten. Ik was boos.”
De verdediging onderzoekt of er sprake kan zijn van strafuitsluitingsgronden, zoals noodweer of een verminderde toerekeningsvatbaarheid. Daarbij speelt de mentale toestand van Promes, de zogeheten ‘mens rea’, een belangrijke rol. Forensisch onderzoek moet dat standpunt onderbouwen.
Detentie in Dubai en zwijgrecht
Een belangrijk element in de verdediging is ook de periode dat Promes in Dubai vastzat. Volgens Carry Knoops verkeerde hij daar in zware omstandigheden, wat zijn wantrouwen richting justitie en zijn keuze om te zwijgen zou verklaren.
Zo zou hij hardhandig zijn gearresteerd, met een zak over zijn hoofd en te strakke handboeien. Ook werd hij ondervraagd over vermeende criminele connecties. Volgens de verdediging had hij angst en het gevoel dat hij als “topcrimineel” werd neergezet.
Die omstandigheden zouden ertoe hebben geleid dat hij “dichtklapte” en geen verklaring wilde afleggen, iets wat hem door de rechtbank zwaar werd aangerekend.
Carry Knoops grijpt in: “Het ligt allemaal heel gevoelig”
Tijdens de zitting greep advocaat Carry Knoops in toen de voorzitter Promes vroeg om direct een verklaring af te leggen. Volgens haar ligt de kwestie “heel gevoelig” en is het voor Promes mentaal lastig om plotseling te verklaren.
Ze gaf aan dat het voor haar cliënt makkelijker zou zijn om dat te doen zonder aanwezigheid van pers. Tegelijkertijd benadrukte ze dat er in principe geen bezwaar is tegen een verhoor, bijvoorbeeld bij de politie of bij de raadsheer-commissaris, mits de verdediging daarbij aanwezig kan zijn.
Promes haalt uit naar rechtbank
Promes zelf liet tijdens de zitting blijken moeite te hebben met de manier waarop hij werd bevraagd. Toen hem opnieuw werd gevraagd of hij wilde verklaren over de verdenkingen van drugssmokkel, reageerde hij dat “weer voor de bus gegooid wordt met de media erbij”.
Volgens de voorzitter was dat verwijt niet terecht, omdat het niet de eerste keer is dat hem deze vraag wordt gesteld en de openbaarheid van de zitting een duidelijke functie heeft binnen het strafproces.
Planning vervolg van de zaak
Het gerechtshof wil de zaak inhoudelijk behandelen op 30 november en 2 december, met een mogelijke uitloop op 4 december. In de aanloop daarnaartoe wil de verdediging aanvullend onderzoek laten uitvoeren en mogelijk Promes laten horen door de raadsheer-commissaris, buiten de openbaarheid van de zitting.
Of de gewijzigde proceshouding en de onderzoekswensen van de verdediging voldoende gewicht in de schaal leggen, zal in het vervolg van het hoger beroep moeten blijken.