De nieuwste zetelpeiling van Maurice de Hond (Peil.nl), uitgevoerd direct na de gemeenteraadsverkiezingen, laat een duidelijk verschuivend politiek landschap zien.
Vooral JA21 van Joost Eerdmans en Forum voor Democratie (FVD) van Lidewij de Vos winnen fors en naderen de top, terwijl traditionele partijen terrein verliezen. Tegelijkertijd komen de zeven grootste partijen steeds dichter bij elkaar te liggen.
Zeven grootste partijen kruipen naar elkaar toe
De peiling laat zien dat het verschil tussen de grootste partij en de nummers zes en zeven nog maar zes zetels bedraagt. Daarmee is de politieke strijd aan de top ongekend spannend geworden.
D66 blijft met 22 zetels weliswaar een van de grootste partijen, maar verliest drie zetels ten opzichte van de vorige meting (van 25 naar 22).
Het CDA laat juist een duidelijke opleving zien en stijgt van 15 naar 18 zetels (+3). Daarmee is het de grootste stijger onder de regeringspartijen.
De VVD verliest opnieuw licht en komt uit op 17 zetels (-1), terwijl de PVV stabiel blijft op 17 zetels.
Veelzeggende eerste peiling voor PRO
Het is de eerste peiling sinds GroenLinks-PvdA zijn naam veranderde in Progressief Nederland (PRO). De partij van leider Jesse Klaver weet niet te profiteren van de naamswijziging: PRO daalt van 23 naar 22 zetels (-1), en profiteert daarmee niet (zoals gehoopt) van het verlies van D66.
Sterke winst voor JA21 en FVD
De opvallendste ontwikkeling in de peiling is de opmars van JA21 en FVD. Beide partijen stijgen van 14 naar 16 zetels (+2) en zitten daarmee vlak achter de grootste partijen.
Die groei onderstreept een bredere trend waarbij oppositiepartijen terrein winnen. De afstand tot de traditionele machtsblokken wordt kleiner, wat bijdraagt aan de toenemende fragmentatie van het politieke landschap.
Verschuivingen bij kleinere partijen
Ook onder de kleinere partijen zijn er enkele verschuivingen zichtbaar. De SP daalt van 4 naar 3 zetels (-1) en de ChristenUnie zakt van 3 naar 2 zetels (-1).
Andere partijen blijven stabiel: Partij voor de Dieren en 50PLUS staan beide op 4 zetels, terwijl DENK en SGP op 3 zetels blijven. Volt houdt 2 zetels en BBB blijft steken op 1 zetel.
Reacties op naam ‘Progressie Nederland’
In het onderzoek van Peil.nl is ook gekeken naar de nieuwe naam van de combinatie GroenLinks/PvdA: Progressie Nederland (PRO). Onder de eigen achterban is daar relatief veel steun voor: 66 procent reageert positief en 9 procent negatief.
Bij kiezers van D66 en de Partij voor de Dieren is het beeld gemengder: 40 procent is positief en 35 procent negatief. Onder kiezers van andere partijen is de steun beperkt.
Groep Markuszower haalt geen zetel
Maurice de Hond meldt dat de Groep Markuszower, die zich heeft afgesplitst van de PVV, wel is meegenomen in de peiling, maar op dit moment geen zetel behaalt.
Energiecrisis steeds belangrijker thema
Naast de zetelverdeling stond ook de energiecrisis centraal in de peiling. De stijgende energie- en brandstofprijzen beginnen volgens kiezers steeds meer impact te krijgen.
Bijna de helft van de Nederlanders verwacht dat de hogere energieprijzen een grote invloed zullen hebben op het dagelijks leven. Daarbij zijn duidelijke verschillen zichtbaar tussen kiezersgroepen: waar 30 procent van de VVD-kiezers dat verwacht, ligt dat bij PVV-kiezers op 67 procent.
Een meerderheid van 57 procent van de Nederlanders is voorstander van een maximumprijs voor benzine. Onder kiezers van regeringspartijen is daar minder steun voor, terwijl oppositiekiezers hier vaker voor pleiten.
Ook over inkomenssteun lopen de meningen uiteen. De vraag of de laagste inkomens financieel gecompenseerd moeten worden, verdeelt kiezers sterk, met duidelijke verschillen tussen onder meer VVD- en GroenLinks/PvdA-stemmers.
Politieke verhoudingen verder onder druk
De peiling van Maurice de Hond bevestigt dat het politieke landschap verder versnipperd raakt. Met zeven grote partijen binnen een bandbreedte van slechts zes zetels en een sterke opmars van partijen als JA21 en FVD, wordt de strijd om de macht steeds onvoorspelbaarder.