De uitzending van Nieuws van de Dag op SBS6 van donderdagavond heeft behoorlijk wat losgemaakt. FVD-leider Lidewij de Vos schoof aan om te reageren op de onthullingen van Zembla over banden tussen leden van Forum voor Democratie en neonazistische organisaties.
Wat volgde was een stevig gesprek waarin presentator Thomas van Groningen en zijn tafelgasten De Vos herhaaldelijk kritisch bevroegen. Op X zijn kijkers opvallend eensgezind over het gesprek aan de talkshowtafel.
Lidewij de Vos onder vuur na Zembla-documentaire
Aanleiding voor het gesprek was de documentaire De neonazi-files, een gezamenlijke productie van Zembla en het Vlaamse VRT NWS Pano. Daarin worden internationale neonazistische netwerken blootgelegd, waaronder groepen die zich bezighouden met extreemrechtse ideologieën, Hitlerverheerlijking en gewelddadige bijeenkomsten.
Uit de documentaire bleek dat verschillende betrokkenen ook lid waren van Forum voor Democratie of de jongerenorganisatie JFVD. FVD liet daarop weten zes leden te hebben geroyeerd.
De Vos maakte bij Nieuws van de Dag duidelijk dat haar partij afstand neemt van het gedachtegoed en het geweld dat in de documentaire te zien is. Volgens haar bewijst het royement dat FVD daadwerkelijk optreedt wanneer grenzen worden overschreden.
“Dit heeft op geen enkele manier met de partij te maken en daarmee gaan we wat mij betreft ook weer over tot de orde van de dag”, verklaarde De Vos. Ook benadrukte ze: “Wij trekken een duidelijke grens bij geweld.”
Wierd Duk en Jacques Monasch stellen kritische vragen
Daarmee was de kous voor Nieuws van de Dag nog niet af. Vooral voormalig PvdA-politicus Jacques Monasch wilde weten waarom personen met dergelijke extremistische opvattingen vaker in verband worden gebracht met FVD.
De Vos stelde daar tegenover dat journalisten volgens haar vooral onderzoek doen naar haar partij. Ze vroeg zich af waarom andere politieke partijen niet op dezelfde manier onder een vergrootglas worden gelegd.
Ook Wierd Duk stelde kritische vragen. Hij wilde weten waarom Thierry Baudet in een promotievideo voor het aanstaande FVD-partijcongres te zien is met de radicale Vlaamse activist Dries Van Langenhove.
Van Langenhove werd in België veroordeeld voor onder meer het aanzetten tot haat en discriminatie, negationisme en overtredingen van de wapenwetgeving.
“Als je nou wil voorkomen dat FVD wordt geassocieerd met radicalisme, waarom doe je dit dan?”, vroeg Duk. De Vos verdedigde de aanwezigheid van Van Langenhove en maakte duidelijk dat zij een onderscheid ziet tussen controversiële uitspraken en daadwerkelijk geweld.
Presentator Thomas van Groningen legde vervolgens een andere gevoelige kwestie op tafel. Hij vroeg of er volgens De Vos ruimte moet zijn voor een discussie over een ‘blank Nederland’. De FVD-leider antwoordde dat zo’n uitgangspunt niet overeenkomt met het verkiezingsprogramma van haar partij, maar dat er in een vrije samenleving wel ruimte moet zijn voor gedachte-experimenten.
Kijkers Nieuws van de Dag spreken massaal van een kruisverhoor
Na de uitzending stroomden de reacties binnen onder een bericht van Nieuws van de Dag op X. Vooral de manier waarop De Vos werd ondervraagd, schoot veel kijkers in het verkeerde keelgat.
Opvallend is dat meerdere gebruikers onafhankelijk van elkaar dezelfde omschrijving gebruiken: een kruisverhoor.
Linda schrijft dat ze vooral geschrokken is van de voorwaarden waaronder De Vos volgens haar mocht aanschuiven. “Ik vond het schokkend om te horen dat Lidewij alleen mocht komen om over het schandaal te praten en nergens anders over. Wat zijn dit voor praktijken?”
Ook Patty, die zichzelf een trouwe kijker noemt, is bijzonder kritisch. “Het was geen fijne uitzending. Er zaten een stel hyena’s aan tafel met één prooi. Vooral Monasch was onfatsoenlijk en onuitstaanbaar.”
Robin richt zich rechtstreeks tot presentator Thomas van Groningen. “Kun je mij uitleggen waarom gasten zoals Lidewij de Vos nooit mogen uitpraten en steeds in de rede worden gevallen?”
Sander heeft dezelfde kritiek. “Wat jammer, nu weer dat vier-tegen-éénspel. Een kruisverhoor inderdaad.” Hij hoopt dat De Vos een volgende keer wordt uitgenodigd om daadwerkelijk over de politieke standpunten van Forum voor Democratie te praten.
Harde kritiek op Thomas van Groningen en Wierd Duk
Niet alleen Jacques Monasch moet het ontgelden. Ook Thomas van Groningen en Wierd Duk krijgen stevige kritiek van kijkers die vinden dat het gesprek niet eerlijk verliep.
André schrijft: “Jullie zijn ook al flink op weg om hetzelfde te zijn als de NPO en andere omroepen. Wat een beschamende uitzending.”
Karel gaat nog een stap verder. “Misselijk, dit tweede kruisverhoor bij Nieuws van de Dag. Maar jullie bereiken het tegenovergestelde.”
Ook Coen is niet te spreken over de uitzending. “Wat een lelijke televisie weer. Laat Duk en Zwagerman de volgende keer eens achterwege. Het lijkt wel alsof ze Lidewij publiekelijk willen stenigen. Geen enkel antwoord van Lidewij is goed genoeg voor hen.”
Jan vertelt zelfs dat hij het gesprek voortijdig heeft afgezet. “Ik heb het tot minuut negen uitgehouden. Daarna was Wierd Duk niet meer te harden.”
Hennie richt haar pijlen op vrijwel de gehele tafel. “Ongelooflijk wat een stel hyena’s er bij Thomas aan tafel zaten om met z’n allen Lidewij te grazen te nemen. Ook Wierd en Marianne deden mee en Jacques Monasch spande de kroon.”
Zelfs kijkers die geen FVD stemmen verdedigen Lidewij de Vos
Opvallend is dat de steun voor De Vos niet uitsluitend afkomstig lijkt te zijn van mensen die zichzelf als FVD-aanhanger presenteren.
Johannes schrijft expliciet dat hij niet op de partij stemt, maar toch waardering heeft voor de manier waarop De Vos overeind bleef.
“Wat een topper. Ik stem niet op FVD, maar dit is een heel sterke vrouw in een heel smerig programma. Alleen Marianne was eerlijk en noemde het een kruisverhoor.”
Ook Sijbrand houdt zijn reactie kort, maar veelzeggend. “Je kan zeggen wat je wil, maar ze zit er wel.”
Ine noemt De Vos zelfs ‘ijzersterk’. “Goed gesproken, Lidewij. Je was weer ijzersterk. Het leek inderdaad op een kruisverhoor. Hopelijk worden Klaver, Jetten, Bontenbal, Paternotte en Van Baarle ook een keer aan een kruisverhoor onderworpen.”
Jeroen vindt dat de uitzending een kans heeft laten liggen. “Praat toch gewoon eens met haar over de politieke standpunten van haar partij. Ze is zo kundig en welbespraakt. Steeds dat gepraat over dingen die individuele leden doen. Bij andere partijen wordt daar ook niet zoveel nadruk op gelegd.”
Kritiek op FVD: ‘Het probleem is juist dat dit gedachtegoed tot geweld leidt’
Toch is niet iedereen overtuigd door het optreden van De Vos. Tussen de vele steunbetuigingen verschijnen ook reacties van mensen die vinden dat de kritische vragen wel degelijk terecht waren.
Vooral de grens die De Vos trekt bij geweld roept vragen op. Ciano formuleert dat bijzonder scherp. Volgens deze X-gebruiker is het onvoldoende om alleen fysiek geweld af te wijzen wanneer er ook sprake is van antisemitisme, racisme en het verheerlijken van het nazisme.
“De enige grens die Lidewij vandaag trok, is die van zichtbaar geweld. Antisemitisme, racisme, nazi-liederen, het verheerlijken van nazi-geschriften, openlijke Hitlergroeten en neonazinetwerken blijven volgens haar blijkbaar welkom. Zolang het maar niet op camera staat. Het probleem is alleen dat precies dit gedachtegoed leidt tot het geweld dat ze zogenaamd afkeurt.”
Dat is een stevige beschuldiging van Ciano, geen vaststaand feit over het standpunt van De Vos. Zij benadrukte tijdens de uitzending juist dat FVD afstand neemt van de betrokken extremistische organisaties.
Ook Sandra heeft weinig vertrouwen in die uitleg. Zij schrijft: “FVD is de partij waar nazi’s onderdak vinden en bouwen aan hun macht.”

