Een bericht van premier Rob Jetten over het overlijden van Jason Bhugwandass (28) heeft op sociale media voor flinke woede gezorgd.
De premier spreekt zijn waardering uit voor de strijd die Jason jarenlang voerde tegen misstanden in de jeugdzorg. Maar juist dat eerbetoon schiet bij verschillende mensen in het verkeerde keelgat. Op X wordt Jetten massaal opgeroepen zijn bericht te verwijderen.
Het overlijden van Jason Bhugwandass werd vrijdag bekend. De 28-jarige Amsterdammer verwierf landelijke bekendheid door zijn jarenlange strijd tegen misstanden in de gesloten jeugdzorg. Hij maakte zelf traumatische ervaringen mee binnen het systeem en zette zich vervolgens in om te voorkomen dat andere jongeren hetzelfde zouden overkomen.
Zijn overlijden maakt veel los. Ook premier Rob Jetten stond er op X bij stil. “Om stil van te worden. Geraakt door het overlijden van Jason Bhugwandass. De wijze waarop hij de afgelopen jaren streed tegen misstanden in de jeugdzorg verdient respect en waardering. Hij gaf lotgenoten de stem die hijzelf zo had gemist”, schrijft Jetten.
De premier sluit zijn bericht af met een steunbetuiging. “Enorm verdrietig dat Jason er nu niet meer is. Ik wens al zijn naasten en iedereen die hem liefhad heel veel sterkte.”
Hoewel het bericht bedoeld lijkt als een respectvol eerbetoon, wordt er onder de tweet bijzonder kritisch gereageerd. Verschillende gebruikers vinden dat de premier voorbijgaat aan een nadrukkelijke wens die Jason zelf kort voor zijn overlijden heeft vastgelegd.
Jason Bhugwandass had duidelijke laatste wens
In een bericht dat na zijn overlijden op zijn Instagram-account verscheen, blikte Jason uitgebreid terug op zijn leven, zijn gezondheid en zijn strijd voor betere jeugdzorg.
Hij vertelde daarin dat hij jarenlang kampte met ernstige en complexe posttraumatische stress. Daar kwamen later verschillende lichamelijke aandoeningen bij, waaronder een functionele neurologische stoornis en het Lance-Adams-syndroom.
Zijn gezondheid ging zo sterk achteruit dat hij uiteindelijk niet meer zelfstandig kon functioneren. De laatste weken van zijn leven verbleef hij daarom in een verzorgingstehuis.
Ondanks alles keek Jason zonder spijt terug op zijn inzet voor kwetsbare jongeren. Hij schreef dat zijn strijd hem zijn gezondheid had gekost, maar dat hij dezelfde keuzes opnieuw zou maken. “Mijn leven werd onleefbaar, maar het leed van anderen werd zichtbaar. Daarom is het goed”, schreef hij.
Aan het einde van zijn afscheidsbericht richtte Jason zich tot de mensen die hem hadden gesteund. Hij bedankte zijn medestanders en vroeg iedereen om goed op elkaar en op kinderen te passen, maar hij liet ook een bijzonder duidelijke boodschap achter voor mensen en organisaties die volgens hem juist een negatieve rol hadden gespeeld.
“Ik wens geen erkenning of lovende woorden van personen en instanties die zich negatief over mij uitlieten, mijn werk hinderden of hun moralen weggooiden als het erop aankwam. Gelieve dat te respecteren.”
Juist die laatste woorden vormen nu de aanleiding voor de kritiek op Jetten.
‘Verwijder uw bericht’
Op X wordt de premier rechtstreeks aangesproken op zijn bericht. “Jasons laatste wens was dat degenen die hem bekritiseerden, hinderden en in de steek lieten bij zijn werk, hem na zijn dood geen eer zouden bewijzen. Bij deze dus, minister president. Verwijder uw bericht.”
Ook andere gebruikers vinden het eerbetoon ongepast. “Hypocriete reactie. D66 heeft er nooit iets aan gedaan”, schrijft iemand onder de tweet.
Een andere gebruiker sluit zich aan bij de oproep om het bericht te verwijderen. “Verwijder alstublieft uw bericht. Wat Jason absoluut niet wilde, was medeleven van het systeem dat hem kapot heeft gemaakt. Respecteer zijn wens.”
“Volgens mij heeft deze jongen ergens om gevraagd, maar dat negeert u blijkbaar volledig.”
De reacties laten zien dat het eerbetoon voor een deel van de mensen die Jason volgden een gevoelige snaar raakt. Zij vinden dat zijn overlijden niet los kan worden gezien van de misstanden waartegen hij jarenlang streed.
Woede over politieke verantwoordelijkheid voor jeugdzorg
De kritiek gaat verder dan alleen de woorden van Jetten. Verschillende mensen grijpen zijn bericht aan om de politiek aan te spreken op haar verantwoordelijkheid voor de problemen binnen de jeugdzorg.
Zo verwijt een gebruiker de politiek dat er jarenlang onvoldoende is gedaan om misstanden aan te pakken.
“En ondertussen nog meer bezuinigen op de jeugdzorg en moties afwijzen waarin wordt gevraagd om onderzoek naar die praktijken. Walgelijk om hier nu over te berichten. Er zijn nooit excuses gekomen. Hypocriet.”
Een andere reactie richt zich rechtstreeks tot de premier.
“Als er iemand in de positie is om die misstanden aan te pakken, dan bent u het. Doe het!”
Ook wordt Jetten opgeroepen om de politieke aandacht voor de jeugdzorg niet te beperken tot een condoleancebericht.
“Zo verdrietig. Help nu u minister-president bent Lisa Westerveld dan ook. Laat het niet voor niets zijn geweest, voor deze moedige, bijzondere Jason.”
Een andere gebruiker schrijft te hopen dat het kabinet daadwerkelijk actie onderneemt. “Ik hoop zo dat jullie echt iets gaan doen aan de misstanden in de jeugdzorg. Dat verdient Jason.”
Niet alle reacties zijn overigens negatief. Een gebruiker bedankt Jetten juist voor zijn betrokkenheid en zijn waardering voor Jason.
De kritiek overheerst in de aangeleverde reacties echter duidelijk. Vooral de combinatie van politieke lof en Jasons uitdrukkelijke laatste wens zorgt voor verontwaardiging.
Jason streed jarenlang tegen misstanden in gesloten jeugdzorg
Jason Bhugwandass werd op 19 januari 1998 geboren in Amsterdam. Hij groeide op in een moeilijke thuissituatie en kreeg als tiener te maken met ernstige psychische problemen.
Uiteindelijk kwam hij terecht in de gesloten jeugdzorg. Daar liep hij naar eigen zeggen nog meer trauma’s op.
In 2019 vertelde hij bij Nieuwsuur uitgebreid over zijn ervaringen. Hij begreep niet waarom jongeren met ernstige psychische problemen in instellingen werden geplaatst die voor hem meer op gevangenissen leken dan op plekken waar hulp werd geboden.
“Waarom stop je zieke kinderen in een soort gevangenis?”, vroeg hij destijds.
In anderhalf jaar tijd verbleef Jason in vijf verschillende instellingen en kreeg hij met ongeveer 135 hulpverleners te maken.
Zijn ervaringen vormden de aanleiding voor een jarenlange strijd om de gesloten jeugdzorg te hervormen.
Hij sloot zich aan bij Stichting ExpEx, een organisatie die zich inzet voor verbeteringen in de jeugdzorg vanuit ervaringsdeskundigheid. Ook werkte hij mee aan de documentaire Jason, die in 2021 verscheen.
Een jaar later werd hij uitgeroepen tot Amsterdammer van het Jaar. Burgemeester Femke Halsema prees hem destijds om zijn veerkracht en inzet voor andere jongeren.
Zijn werk had ook concrete gevolgen. Mede dankzij zijn inspanningen besloot het kabinet in 2022 de gesloten jeugdzorg af te bouwen.
Onderzoek van Jason leidde tot sluiting ZIKOS-afdelingen
In 2024 publiceerde Jason het rapport Eenzaam gesloten, waarvoor hij 51 jongeren interviewde die op zogenoemde ZIKOS-afdelingen hadden verbleven.
Deze afdelingen waren bedoeld voor jongeren met zeer complexe problemen. Uit zijn onderzoek kwamen ernstige ervaringen en beschuldigingen van misstanden naar voren.
De gevolgen waren groot. Er werd een tijdelijke opnamestop ingesteld en een maand later werd bekend dat de ZIKOS-afdelingen definitief zouden sluiten.
Daar bleef het voor Jason niet bij.
In zijn tweede rapport, Eenzaam gestorven, onderzocht hij hoe het inmiddels ging met jongeren die eerder op deze afdelingen hadden verbleven.
Daaruit bleek dat veel van hen nog altijd kampten met psychische en lichamelijke klachten.
Volgens Jason was er bovendien veel te weinig aandacht besteed aan de nazorg voor deze jongeren. Hij vond dat instellingen vooral bezig waren geweest met het verbeteren van hun eigen werkwijze, terwijl de slachtoffers behoefte hadden aan erkenning.
Op de dag dat het rapport werd gepubliceerd, boden betrokken jeugdzorginstellingen excuses aan. Jason was daar blij mee, maar vond dat die excuses veel eerder hadden moeten komen.
“Jongeren zijn eerst beschadigd door het systeem, daarna niet geloofd, vervolgens aan hun lot overgelaten en moesten daarna ook nog wachten op woorden die allang uitgesproken hadden moeten worden”, zei hij daarover tegen Nieuwsuur.
Gezondheid Jason ging steeds verder achteruit
De jarenlange strijd had een enorme weerslag op zijn gezondheid.
In zijn postuum gepubliceerde afscheidsbericht beschreef Jason hoe zijn lichamelijke en psychische problemen elkaar versterkten.
Hij kon uiteindelijk nauwelijks meer lopen, kreeg ernstige tics en moest regelmatig naar de spoedeisende hulp worden gebracht.
Ook vertelde hij over de dromen die hij door zijn omstandigheden nooit had kunnen waarmaken.
“Ooit wilde ik advocaat of rechter worden. In de praktijk werd ik helemaal niks”, schreef hij.
Toch zag hij zijn werk voor andere jongeren niet als zinloos.
“Ik kan alleen zeggen dat ik mijn best heb gedaan en dat ik terugkijk op een leven dat zwaar en onrustig was, maar waarvan ik geen spijt heb.”
Volgens de NOS bracht Jason afgelopen week, met hulp van Stichting Ambulance Wens, nog een bezoek aan het strand. Daar liet hij foto’s maken met familie en vrienden.
Zijn overlijden werd vrijdag bekendgemaakt via zijn Instagram-account. Hij werd 28 jaar.
Laatste wens Jason zorgt voor discussie over eerbetoon Jetten
De discussie rond de tweet van Jetten raakt aan een vraag die Jason zelf in zijn afscheidsbericht nadrukkelijk aan de orde stelde: van wie wilde hij na zijn overlijden nog erkenning ontvangen?
Hij bedankte de mensen die hem tijdens zijn leven hadden gesteund, maar maakte tegelijkertijd duidelijk dat hij geen lovende woorden wenste van personen en instanties die hem naar zijn mening hadden tegengewerkt.
Voor een deel van de gebruikers op X is dat voldoende reden om het bericht van de premier af te wijzen. Zij vinden dat de politiek zich eerst moet verantwoorden voor de problemen in de jeugdzorg, voordat politici hun waardering uitspreken voor iemand die jarenlang tegen die problemen vocht.
Tegelijkertijd blijkt uit de beschikbare informatie niet dat Jason zijn laatste wens specifiek tot Jetten richtte. De kritiek op de premier is dan ook een interpretatie van zijn afscheidswoorden door de mensen die nu reageren.
Waar weinig discussie over bestaat, is de invloed die Jason heeft gehad op de jeugdzorg. Zijn onderzoeken brachten ernstige problemen aan het licht, droegen bij aan ingrijpende veranderingen en gaven jongeren een stem die zich jarenlang niet gehoord voelden.
Of Jetten gehoor zal geven aan de oproepen om zijn bericht te verwijderen, is op basis van de aangeleverde informatie niet bekend.

