CDA-leider Henri Bontenbal heeft in Pauw & De Wit teruggeblikt op zijn emotionele optreden tijdens een debat in de Tweede Kamer over uitspraken van Forum voor Democratie-fractievoorzitter Lidewij de Vos. Volgens Bontenbal kwam zijn reactie voort uit oprechte verontwaardiging.
Ophef over uitspraken van Lidewij de Vos
Twee weken geleden ontstond grote commotie toen De Vos weigerde afstand te nemen van racistische en antisemitische theorieën die binnen Forum voor Democratie circuleren. Tijdens het debat gebruikte zij onder meer de term ‘omvolking’ en stelde zij dat Nederland “voor de Nederlanders” is.
Toen haar werd gevraagd of Nederland alleen voor blanke mensen is, antwoordde De Vos dat zij wil dat “Nederland Nederlands blijft” en dat “de mensen van oorsprong blank waren”. De uitspraken leidden tot stevige kritiek vanuit vrijwel de hele Kamer.
Ook Bontenbal reageerde scherp. Hij stelde dat De Vos met haar uitspraken voor hem “door een ondergrens” zakte.
PowNed-documentaire over radicalisering binnen FVD
Het gesprek volgde op een nieuwe PowNed-documentaire waarin politiek verslaggever Sarah Bakker onderzoek doet naar de radicalisering binnen Forum voor Democratie. Daarin vertellen voormalige leden over het extreemrechtse gedachtegoed binnen de partij en wordt gekeken naar vermeende banden met de rechts-extremistische organisatie Erkenbrand.
Bakker vertelde dat haar onderzoek begon na gesprekken met een voormalig actief lid van de jongerenorganisatie JFVD. Volgens hem raken sommige leden binnen de partij steeds verder geradicaliseerd.
“Je gaat erin met een bepaald idee: Forum voor Democratie is de allerbeste politieke partij die er is. Ze maken politiek aantrekkelijk, die feestjes zien er leuk uit. Ze zijn op sociale media heel goed en heel groot.”
Volgens Bakker sluiten veel mensen zich aan vanwege onvrede over onderwerpen als migratie. “Veel mensen hebben het gevoel dat er wel over migratie wordt gesproken, maar dat er niets wordt opgelost. Forum dient zich dan aan als een goed alternatief.”
Volgens oud-leden blijkt vervolgens dat de werkelijkheid achter de schermen anders is dan het beeld dat de partij naar buiten presenteert. “Dan kom je erachter dat het achter de schermen iets anders is dan hoe het zich voor de schermen presenteert.”
‘Dit kwam uit mijn hart’
Bontenbal zegt terugblikkend op zijn confrontatie met De Vos dat hij normaal gesproken liever meer controle houdt over zijn emoties. “Ik hoor sommige mensen zeggen: goed dat je je uitspreekt. Zelf vind ik het eigenlijk niet mijn sterkste moment. Ik heb mezelf liever onder controle. Maar het kwam wel uit mijn hart. Dit was niet ingestudeerd.”
Volgens de CDA-leider is hij vooral geschokt dat dergelijke ideeën een plek krijgen in het parlement. “Je staat te kijken naar iets waarvan je weet: dit is zo verkeerd. Maar het krijgt dan wel gewoon ruim baan in het parlement. Dan denk je: hebben we dan verdorie niets geleerd van de geschiedenis?”
Hij verwijst daarbij ook naar de opkomst van de Duitse partij AfD. “Wat ik het meest vervelende vind, is dat het het masker van redelijkheid heeft”, aldus Bontenbal.
Ook stoort hij zich aan de bewering dat er in Den Haag niet over migratie wordt gesproken. “We hebben het in de Tweede Kamer al maanden alleen maar over migratie. Dus dat hele verhaal dat er niet over gepraat wordt, is totale nonsens.”
Veel kijkers woedend over uitzending Pauw & De Wit
Op X leidde de uitzending tot een stroom aan boze reacties. Het overheersende sentiment onder de reageerders was dat de documentaire en het aansluitende gesprek over Forum voor Democratie te eenzijdig waren ingestoken.
De meest gehoorde klacht was dat niemand van Forum voor Democratie aan tafel zat om zich te verdedigen. Veel kijkers vonden dat er over de partij werd gesproken zonder ruimte voor wederhoor.
“Wat buitengewoon jammer is, is dat Lidewij de Vos niet is uitgenodigd. Praten met zogenaamde experts over iemand en de voorvrouw van FVD niet aan het woord laten, klopt echt niet”, schreef een kijker.
Ook anderen vroegen zich af waarom De Vos of Kamerlid Freek Jansen niet waren uitgenodigd. “Waarom zit er niemand van FVD aan tafel?” en “Het is nu wel erg eenzijdig”, waren veelvoorkomende reacties.
Verschillende kijkers omschreven de uitzending als “Forum bashen”, terwijl anderen spraken van een “linkse tafel” die het volgens hen vooral eens was met elkaar.
Hardere kritiek op Bontenbal
De kritiek richtte zich niet alleen op de uitzending, maar ook specifiek op Henri Bontenbal. Sommige kijkers vonden dat de CDA-leider zichzelf moreel boven FVD-kiezers plaatst en daarmee juist bijdraagt aan de groei van de partij.
“Als jullie Forum willen minimaliseren, los de problemen dan op en stop met praten. Op deze manier worden ze de grootste”, schreef een kijker.
Een ander stelde dat Bontenbal en andere gevestigde politici onvoldoende begrijpen waarom mensen naar FVD overstappen. “Hoe meer ze hierover praten, hoe sterker FVD wordt. Bontenbal heeft er nog steeds niets van begrepen.”
Sommige reacties gingen nog verder. Zo suggereerde een kijker dat Bontenbal eigenlijk zou willen dat FVD wordt verboden. “Vreemd, Bontenbal wil eigenlijk FVD verbieden, maar hij wil het niet zeggen.”
Ook zijn emotionele optreden in de Kamer werd door critici niet positief ontvangen. Een aantal reageerders noemde zijn optreden overdreven of gespeeld en verweet hem mee te doen aan wat zij omschreven als “smerige politiek”.
Sarah Bakker onder vuur
Ook Sarah Bakker kreeg stevige kritiek te verwerken. Tegenstanders van de documentaire beschuldigden haar ervan dat het onderzoek niet objectief zou zijn geweest en vooral bedoeld was om Forum voor Democratie in een kwaad daglicht te zetten.
“Het was een misselijkmakende documentaire met het doel FVD te schaden”, schreef een kijker. Een ander sprak van “demoniseren” en noemde de documentaire onderdeel van een bredere campagne van media tegen rechtse partijen.
Veel kritiek draaide opnieuw om het ontbreken van wederhoor. Kijkers vonden dat de documentaire en de talkshow te weinig ruimte boden aan vertegenwoordigers van Forum voor Democratie om op de beschuldigingen te reageren.
Ook persoonlijk kreeg Bakker verwijten. Zo werd haar journalistieke onafhankelijkheid in twijfel getrokken en werd gesuggereerd dat zij onderdeel zou zijn van een politiek gekleurde mediawereld.
Tegenover die kritiek stonden ook enkele positieve reacties. Zo prees een kijker haar werk juist expliciet. “Ik vind het gaaf dat Sarah Bakker die documentaire heeft gemaakt. Zij tilt PowNed naar een hoger niveau.”
Asiel en migratie centraal in reacties
Veel kijkers koppelden hun kritiek aan het migratiedebat. Volgens hen wordt er door gevestigde partijen en media te weinig gekeken naar de achterliggende redenen waarom FVD groeit.
“Niemand vraagt zich af hoe het komt dat FVD zo snel groeit: armoede onder het volk, ontevredenheid. De geschiedenis herhaalt zich”, schreef een gebruiker.
Een ander vond dat de uitzending te weinig aandacht had voor “de asiel- en misdaadchaos die mensen ertoe zet op Forum te stemmen”. Volgens verschillende reageerders zouden gevestigde partijen vooral de symptomen bestrijden, terwijl de oorzaken van maatschappelijke onvrede buiten beeld blijven.