De Belg Stanislas Verdonckt (63) is om het leven gekomen bij de verwoestende natuurbrand in het Spaanse bergdorp Bédar.
Zijn zoon Thomas-Wolf uit stevige kritiek op de manier waarop de Spaanse autoriteiten de inwoners hebben gewaarschuwd. Volgens hem kregen bewoners geen officiële melding voordat de vlammen het dorp bereikten.
Laatste telefoongesprek vlak voor de brand
Thomas-Wolf Verdonckt sprak zijn vader donderdagavond, kort voor 21.00 uur, voor het laatst telefonisch. Op dat moment rukte de natuurbrand al snel op richting Bédar, waar Stanislas woonde.
Na dat gesprek verloor de familie ieder contact. Inmiddels is bevestigd dat Stanislas Verdonckt de brand niet heeft overleefd.
“Er kwam geen enkele officiële waarschuwing”
Volgens Verdonckt zijn de inwoners nooit officieel gewaarschuwd voor het naderende gevaar. “Er was geen waarschuwing”, zegt Thomas tegenover persbureau Reuters. “Ze waren zich niet bewust van de brand en tegen de tijd dat ze hem zagen, was het te laat.”
De lokale autoriteiten en de Spaanse politie stellen juist dat bewoners instructies kregen om te evacueren of binnen te blijven. Burgemeester Ángel Collago verklaarde dat de groep waartoe Stanislas Verdonckt behoorde het advies kreeg om binnen te blijven.
Zijn zoon spreekt dat tegen. “Niemand kreeg een officiële melding. Mensen hoorden over de brand via de media of via Facebook. Er waren geen waarschuwingen en geen instructies om te evacueren. Ze bleven daarom in hun huis. Pas toen ze de brand zagen, probeerden ze te vluchten, maar toen was het al te laat.”
Vluchtpogingen mislukten
Volgens Thomas-Wolf probeerde zijn vader samen met anderen eerst via de hoofdweg te ontsnappen. Die route bleek echter onbegaanbaar doordat het vuur zich razendsnel verspreidde.
Daarna zou de groep met auto’s via een doodlopend onverhard pad hebben geprobeerd te ontkomen. Ook dat mislukte. Uiteindelijk zagen sommigen zich genoodzaakt hun voertuig achter te laten en te voet verder te vluchten.
“Het was geen keuze. Ze reden tot het einde van dat pad en toen dat ook in brand stond, begonnen sommige mensen te rennen in een poging de vallei te bereiken.”
Volgens Verdonckt probeerden de bewoners ook nog de hulpdiensten te bereiken, maar kwamen die pas ter plaatse toen het vuur al verwoestend had toegeslagen.
“Ze hebben geen bevelen genegeerd”
De zoon benadrukt dat de slachtoffers volgens hem niet verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor hun overlijden.
“De mensen die overleden zijn, hebben geen bevelen genegeerd, want er zijn geen bevelen gegeven. Er is geen informatie verstrekt. Ze zijn pas beginnen te rennen toen de vlammen hen bijna bereikt hadden. Het was hun allerlaatste strohalm.”
Hij vindt het onterecht dat de slachtoffers de schuld krijgen. “Het is niet eerlijk dat ze de schuld krijgen, terwijl het niet hun keuze was.”
“Mijn vader bleef altijd kalm”
Thomas-Wolf omschrijft zijn vader als iemand die zelfs in crisissituaties rustig bleef nadenken. Tijdens hun laatste telefoongesprek bespraken ze voortdurend de mogelijke uitwegen.
“Mijn vader was een van de slimste mensen die ik ken. Hij analyseert altijd alles en bleef controleren: ‘Kunnen we dit of dat doen?’ Op dat moment waren ze nog maar enkele minuten verwijderd van het moment waarop ze volledig werden ingesloten door het vuur.”
De regionale regering van Andalusië heeft vooralsnog niet inhoudelijk gereageerd op de uitspraken van Verdonckt.
Kritiek op het Spaanse waarschuwingssysteem
Na de fatale natuurbrand groeit de kritiek op de manier waarop inwoners zijn gewaarschuwd. Volgens verschillende getuigen verliep de communicatie chaotisch. Sommigen werden geïnformeerd via WhatsApp, anderen kregen persoonlijk bezoek van de burgemeester of de Guardia Civil. De officiële nood-sms, die normaal bij dergelijke situaties wordt verstuurd, bleef echter uit.
De Spaanse regering verdedigt die keuze. Volgens de autoriteiten zou een massale sms juist voor paniek hebben gezorgd, omdat er slechts één toegangs- en uitvalsweg is en ook bewoners die niet hoefden te evacueren mogelijk massaal zouden zijn vertrokken.
Toch klinkt de roep om het waarschuwingssysteem te evalueren steeds luider. Zeker in gebieden met een verhoogd risico op natuurbranden lijkt een herziening volgens meerdere betrokkenen noodzakelijk.