In het programma Pauw & De Wit is een scherpe discussie ontstaan tussen strafrechtadvocaat Anis Boumanjal, Amsterdamse wethouder Zita Pels (Progressief Nederland) en Tweede Kamerlid Mona Keijzer. Kijkers kiezen na afloop massaal partij op X.
Centraal stond het wetsvoorstel om illegaal verblijf strafbaar te stellen, maar het debat ontspoorde al snel in een felle woordenwisseling.
Keijzer: “Mensen moeten uiteindelijk terug”
De discussie begint wanneer strafrechtadvocaat Boumanjal de aanpak van illegaliteit voorlegt aan Keijzer. Laatstgenoemde probeert het onderwerp nadrukkelijk te verbinden aan het bredere asielbeleid en de lange procedures.
Volgens haar duurt het momenteel “anderhalf tot twee jaar voordat er überhaupt een besluit genomen is” over asielaanvragen. Dat leidt tot overvolle opvangcentra. “Dat is waarom deze wetten moeten worden aangedaan”, stelt ze.
Aan het einde van zo’n procedure moeten mensen volgens Keijzer terugkeren naar hun land van herkomst. “In die procedure is vastgesteld dat ze geen recht hebben om hier te blijven. Dan moeten ze terug.” Maar, zo benadrukt ze, dat gebeurt vaak niet: “Dan gaan ze niet terug, en werken ze ook niet mee als ze bij de ambassade worden voorgesteld.”
Het wetsvoorstel moet het volgens haar mogelijk maken om de druk op te voeren. “Dit maakt het mogelijk om het badwater extra koud te maken, zodat mensen wel teruggaan.”
Pels haalt hard uit: “Dit is haat”
Die redenering schiet bij Zita Pels volledig in het verkeerde keelgat. Ze onderbreekt Keijzer fel en kiest harde woorden:
“U kunt het nog tien keer proberen redelijk te laten overkomen, maar in essentie is het haat. Het is haat die u op deze manier verspreidt naar deze mensen.”
Pels richt zich vooral op de mogelijke gevolgen van de wet voor kwetsbare groepen. Ze schetst een scenario waarin een vrouw zonder verblijfsstatus slachtoffer wordt van verkrachting. “Gaan we erop vooruit als zo’n vrouw niet meer naar de politie durft te stappen, omdat zij zelf gearresteerd kan worden?”
Volgens haar creëert de wet angst, met directe gevolgen voor veiligheid en rechtshandhaving.
Keijzer: “Geen manier van discussiëren”
Keijzer verwerpt de kwalificatie van Pels en noemt die onacceptabel. “U zegt nu tegen mij dat het haat is, en ik vind dat geen manier van discussiëren.”
Ze benadrukt dat het voorstel volgens haar noodzakelijk is vanwege structurele problemen: overvolle asielzoekerscentra en een instroom van “60.000 mensen per jaar, waar we gewoon de plek niet meer voor hebben”.
Daarnaast wijst ze op bredere belangen en stelt dat er “een hele bedrijfstak” is ontstaan rond asielprocedures. Volgens haar moet Nederland, net als andere Europese landen, strenger optreden. “Deze wetten zijn in overeenstemming met Europees recht. Het wordt de hoogste tijd dat de Eerste Kamer verantwoordelijkheid neemt.”
Uitvoerbaarheid ter discussie
Pels zet daar een ander punt tegenover: de praktische uitvoerbaarheid. Volgens haar is het wetsvoorstel “totaal onuitvoerbaar”, een oordeel dat volgens haar wordt gedeeld door de politie.
“De politie zegt: laat ons gewoon boeven vangen in plaats van dit soort zaken uitvoeren”, stelt ze. Ook wijst ze op capaciteitsproblemen en de verwachte terughoudendheid van slachtoffers om zich te melden.
Over het aantal mensen zonder verblijfsstatus blijft het volgens haar gissen. In Amsterdam zou het gaan om een schatting tussen de 15.000 en 30.000 mensen.
Kijkers reageren massaal op discussie
De confrontatie aan tafel bij Pauw & De Wit leidt ook online tot een stortvloed aan reacties. Op X kiezen veel kijkers duidelijk partij. Het sentiment is overwegend positief over Mona Keijzer, terwijl Zita Pels stevig wordt bekritiseerd.
Veel reacties prijzen Keijzer om haar optreden en houding tijdens het debat. Zo schrijft een kijker: “Mona Keijzer blijft fier overeind na aanvallen van mevrouw Pels en dat irritante weglachende Marokkaanse advocaatje. Goed gedaan Mona!”
Een andere gebruiker noemt haar optreden “zeer sterk en professioneel” en stelt dat ze zich “niet van de wijs liet brengen door links geleuter, maar stond voor haar zaak. Een nuchtere en realistische politica die we hard nodig hebben.”
Ook klinkt er waardering voor de inhoud van haar verhaal. “Eindelijk het ware verhaal achter de ‘zielige’ illegalen eens precies uitgelegd tegenover het tribunaal van de asielindustrie. Als er geen argumenten meer zijn begint Zita Pels als een viswijf te schelden.”
Kritiek op Pels: “Als een viswijf te schelden”
De harde aanval van Zita Pels – “in essentie is het haat” – lijkt bij veel kijkers juist averechts te werken. Haar optreden wordt door meerdere gebruikers als overdreven of ongepast gezien.
“Mevrouw Pels ontkent de problemen die asielzoekers veroorzaken en wil iedereen binnenlaten, wat alleen maar voor nog grotere problemen zorgt,” schrijft een ander.
Ook wordt haar geloofwaardigheid in twijfel getrokken, onder meer door verwijzingen naar lokale dossiers in Amsterdam. Zo stelt een gebruiker: “Zita Pels is verantwoordelijk voor Stek Oost, een woongemeenschap waar autochtonen met statushouders worden gehuisvest. Diverse vrouwen zijn daar verkracht, seksueel geïntimideerd of lastiggevallen. En nu maakt ze zich druk over een fictieve illegale vrouw die zogenaamd geen aangifte kan doen.”
Diezelfde gebruiker concludeert: “Zita geeft geen donder om vrouwen.” Een ander zegt: “Knettergek die linkse muts.”
Een andere kijker concludeert: “Mona Keijzer deed het fantastisch aan de deuglinkse tafel van Pauw & De Wit. Pels speelde een vies vilein spel. Op de man in plaats van de bal.”
Daarnaast wordt haar formulering tijdens het debat aangehaald. “Ze zegt ‘deze wet is totaal niet onuitvoerbaar’, oftewel ze is het ermee eens. Ze bedoelde natuurlijk ‘totaal niet uitvoerbaar’, maar ze hoort zichzelf zo graag praten dat ze niet meer let op haar woorden.”
Verdediging van Keijzers standpunt
Naast lof voor haar optreden, verdedigen meerdere kijkers expliciet de inhoud van Keijzers betoog. Zo schrijft iemand: “Mona Keijzer geeft een uitstekend antwoord op de vraag, het is alleen het antwoord dat u niet bevalt. Dat is iets totaal anders.”
Ook wordt gewezen op het bredere probleem van illegaliteit: “Kijk naar de vele illegalen die hier blijven, zie het falende uitzetbeleid.”
Een andere gebruiker stelt dat de discussie vaak scheef wordt gevoerd: “Wanneer Nederlandse vrouwen worden verkracht probeert men het onder het tapijt te vegen, maar bij een hypothetische illegale vrouw is het onoverkomelijk. Die illegalen kunnen misschien ook zelf vertrekken?”