In de talkshow van Eva Jinek is stevig uitgehaald naar de Amerikaanse president Donald Trump. Aanleiding is diens bewering dat de Verenigde Staten “zeer goede en productieve” gesprekken voeren met Iran over een mogelijke deal in het Midden-Oosten. Volgens journalist Tom van ’t Einde klopt daar weinig van. Het leidt tot felle kritiek van kijkers, onder wie Victor Vlam en Raymond Mens.
Tijdens de uitzending zet Van ’t Einde grote vraagtekens bij de uitspraken van Trump. “We weten echt niet met wie hij heeft gesproken en het lijkt echt een broodjeaapverhaal van Trump”, zegt hij. Daarmee sluit hij aan bij berichten uit Iran zelf, waar persbureaus ontkennen dat er überhaupt contact is geweest met Washington.
Tegenstrijdige signalen over onderhandelingen met Iran
Trump meldde eerder dat de VS en Iran dicht bij een akkoord zijn en zelfs binnen vijf dagen een deal zouden kunnen sluiten. Die uitspraken hadden direct effect op de markt: olie- en gasprijzen daalden flink na zijn bericht.
Maar volgens Van ’t Einde ontbreekt elk concreet bewijs. “Er werd meerdere keren gevraagd met wie hij dan gesproken heeft, maar hij kon geen naam of functie noemen”, aldus de journalist. “Je mag hopen dat als de Amerikaanse president iets zegt, daar in ieder geval een kern van waarheid in zit. Dat kun je bij Trump afvragen.”
Ook vanuit Iran wordt het verhaal tegengesproken. Volgens Iraanse media is er geen communicatie geweest tussen Teheran en de Verenigde Staten, wat de verwarring verder vergroot.
‘Je kunt niet zomaar dingen gaan verzinnen’
De kritiek richt zich niet alleen op de onduidelijkheid, maar ook op de mogelijke impact van Trumps uitspraken. Van ’t Einde is daar uitgesproken over: “Het gaat hier over een oorlog die geëscaleerd is. De hele regio is erbij betrokken. Dan kun je niet zomaar dingen gaan verzinnen”, zegt hij.
Volgens hem leeft die twijfel breder, ook in de Verenigde Staten. “Daar vragen ze zich hetzelfde af: waar zitten we nou naar te kijken? Wat is dit voor show?” aldus Van ’t Einde.
De journalist suggereert dat Trump mogelijk bewust onduidelijk communiceert om markten te beïnvloeden. “Waarom zou hij hierover liegen? Dat is eigenlijk alleen maar om de markten tot rust te brengen”, zegt hij. “Die olieprijs is omhooggeschoten, de beurs ging omlaag. Je ziet dat dat nu stabiliseert.”
‘Op een gegeven moment ziet iedereen dat je liegt’
Van ’t Einde noemt het gedrag van Trump uiteindelijk niet houdbaar. “Hij zal het zelf blufpoker noemen, maar dat kun je maar één keer doen. Op een gegeven moment doorziet iedereen je bluf en ziet iedereen dat je liegt”, zegt hij.
Aan tafel wordt ook gewezen op de tegenstrijdigheden in Trumps eigen uitspraken. Slechts enkele dagen eerder stelde hij nog dat er niemand was om mee te praten in Iran, terwijl hij nu juist spreekt over intensieve onderhandelingen.
Kritiek op ‘broodjeaapverhaal’: Mens en Vlam spreken Van ’t Einde tegen
De stevige beschuldigingen van Van ’t Einde krijgen inmiddels zelf forse kritiek. Onder anderen Amerikakenner Raymond Mens en media-analist Victor Vlam zetten vraagtekens bij de stelligheid waarmee de journalist dat in de uitzending bracht.
Mens wijst erop dat er wel degelijk aanwijzingen zijn dat er contact is tussen de Verenigde Staten en Iran, zij het indirect. “De afgelopen dagen is er gespeculeerd dat president Trump gesprekken met Iran zou verzinnen, maar diverse media berichten al dagenlang hoe het zit”, schrijft hij.
Volgens de Amerikakenner fungeren landen als Egypte en Turkije als “doorgeefluik tussen de VS en de revolutionaire garde”, aldus Mens.
Daarmee verwijst hij naar berichtgeving waarin wordt beschreven hoe via diplomatieke achterkanalen berichten worden uitgewisseld tussen Washington en Teheran. Van directe, formele onderhandelingen is mogelijk geen sprake, maar contact zou er volgens die lezing wel degelijk zijn.
Vlam: ‘Totale onzin’ om het als verzinsel te bestempelen
Victor Vlam gaat nog een stap verder en noemt de uitspraken van Van ’t Einde “totale onzin”. Volgens hem was het gesprek bij Eva Jinek “zoals altijd zeer gekleurd”.
“Tom van ’t Einde zegt letterlijk dat Trump een broodjeaapverhaal vertelt. Dat was ook met de kennis van gisteren totale onzin”, schrijft Vlam. “Voor Tom is een dag niet geblunderd, een dag niet geleefd”, voegt hij daaraan toe.
Volgens Vlam wordt in de talkshow te snel een conclusie getrokken op basis van onvolledige informatie, terwijl er internationaal al langer signalen zijn dat er via omwegen contact bestaat.
Verdeelde reacties onder kijkers
Op sociale media ontstaat een fel debat over de uitzending. Een deel van de kijkers sluit zich aan bij de kritiek op Van ’t Einde. “Hij heeft zo vaak ongelijk, het is bijna beschamend”, schrijft een kijker. Een ander stelt: “Hij beweert alles met de grootste zekerheid”, schrijft een gebruiker.
Ook klinkt bredere kritiek op het programma zelf. “Het gesprek bij Eva is gekleurd”, schrijft een kijker. Een ander stelt dat er sprake is van een vast format waarin Trump structureel negatief wordt neergezet.
Tegelijkertijd zijn er ook tegengeluiden. Sommige kijkers benadrukken juist dat Iran het bestaan van gesprekken ontkent en vinden dat Van ’t Einde daarmee een verdedigbaar punt heeft. “Iran ontkent het categorisch”, schrijft een gebruiker. Een ander stelt dat Trump zelf wisselende verklaringen geeft.